در اين كلمه هشدارى است بر شخص ملول كه درمان كردن نفس و كوشش در گشودن گره ملال واجب است بدين گونه كه آنچه مخالف اسباب ملال و عادت كردن به آن است به دست آورد و آنها را تمرين كند تا بتواند ملكهء وفا را به دست آورد . اين ملكه وفا از فضيلتهاى بزرگ است و در هر زبانى ستوده و در نزد هر خردمندى پسنديده است ، و هر انسانى بدان اقرار دارد اگر چه بهره اش از انسانيّت كم باشد . فضيلت وفا را در طبقات گوناگون مردم چون اهل روم ، حبشه ، نوبه ، و بسيارى از بردگان مشاهده مىكنى . غدر و حيله در تمام آنچه ياد كرديم در مقابل فضيلت وفاست يعنى در هر زبانى نكوهيده است و شنونده از ذكر آن گريزان است و بسيارى از بردگان از آن متنفّر مىباشند و برترى چيزى پستى ضد آن را روشن مىكند و خداوند در چند مورد قرآن دارندهء فضيلت وفا را ستوده است ، خداى تعالى فرمود : و كسانى كه به عهد خدا وفا مىكنند و پيمان شكن نيستند ( 1 ) . و فرمود : كسانى كه هر گاه پيمانى ببندند به پيمانشان وفا مىكنند ( 2 ) ، و خداى متعال در امر كردن به وفا فرموده است : به پيمان خدا وفا كنيد هر گاه پيمان بستيد و سوگندها را بعد از محكم شدن نشكنيد ( 3 ) خداوند خود را در سخت رعايت كردن وفا ستوده و فرموده است : چه كسى به پيمان خدا از خدا وفادارتر است ( 4 ) . و خلاصه وفا از صفات كمال و فضيلتهاى روحانى است كه از بهرهء فراوانى برخوردار مىباشد ، و توفيق از خداست . كلمهء چهاردهم گفتار آن حضرت ( ع ) : لا كرم اعزّ من التقى ( 5 ) . هيچ بخششى برتر و بزرگوارتر از

--> ( 1 ) رعد ( 13 ) آيه 20 . ( 2 ) بقره ( 2 ) قسمتى از آيه 177 . ( 3 ) نحل ( 16 ) اوّل آيه 91 . ( 4 ) توبه ( 9 ) قسمتى از آيه 111 . ( 5 ) نزديك به اين گفتار است فرمودهء حضرت در باب حكم نهج البلاغه : « و لا عزّ اعز من التقوى » شارح در شرح خود در نهج البلاغه ( چاپ اوّل صفحهء 624 ) فرموده است : « براى اين كه تقوا همهء كرامتهاى اخلاقى را كه عزّت دنيا و آخرت در آن جمع است . در بردارد پس عزّت تقوا از ديگر عزّتها برتر و بزرگتر مىباشد » .