آدمى باشد هر كه بدان مباهات كند به چيزى كه بيرون از وجود اوست باليده است و هر كه به چيزى كه بيرون از وجودش است ببالد به چيزى باليده است كه مالك آن نمىباشد . دليل دوّم اين است كه : مال ماندنى نيست . و چگونه بماند چيزى كه هر لحظه در معرض آفت و زوال است و در هيچ زمانى صاحبش بدان اعتماد ندارد . و چون چنين است شايستهء مباهات و باليدن نمىباشد . درستترين مثلها در اين مورد فرموده خداوند تعالى است : و براى ايشان مثلى بزن دو مرد را كه براى يكى از آنها دو باغ انگور قرار داديم و آنها را با درخت خرما پيچيده داشتيم و ميان آنها كشتزارى نهاديم ( 1 ) . تا اين جا كه مىفرمايد : پس داخل بامداد شد در حالى كه دستهاى خويش را بر آنچه در آن هزينه كرده بود مىگردانيد و آن بر پايه هايش فرود آمده بود و مىگفت اى كاش كسى را با پروردگار خويش شريك قرار نمىدادم . و خداوند فرموده : و براى ايشان مثل بزن زندگانى دنيا را مانند آبى كه از آسمان فرو فرستاديم پس رستنى زمين با آن بياميخت پس خرد شد و بادها پراكنده اش ساخت و خدا بر هر چيزى تواناست ( 2 ) . و قرآن و سنّت پيامبر ( ص ) در آن زمينه مثالهاى فراوانى دارد . امّا افتخار به اصل و تبار : شخصى كه به تبار خود مىبالد و خود را به سبب آن بزرگ مىداند در صورتى كه راستگو باشد آخرين ادّعايش اين است كه پدران و پيشينيان او فضيلتهايى را گرد آورده و كمالاتى را به دست آورده‌اند كه مايهء افتخار و مباهات است لكن به دو بنگريد كه اگر فرضا پيشينيان او حاضر شوند و بگويند : فضيلتى را كه تو مدّعى هستى در ما وجود دارد از آن ما مىباشد نه از آن تو پس تو چه فضيلتى دارى كه ديگرى ندارد در اين حال او را خاموش و شرمسار مىيابى كه به چيزى دست نيافته است . و به همين مطلب اشاره دارد فرمودهء آن حضرت ( ع ) : با اصل و تبارتان در رستاخيز نزد ما نياييد لكن با اعمالتان بياييد ( 3 ) . و آورده‌اند كه يكى از حكما غلامى داشت و يكى از رؤساى زمانش بر او مباهات كرد . غلام به دو گفت : اگر به اسب بر من فخر مىفروشى پس زيبايى و شادمانى براى اسب است نه از آن تو و اگر بر لباس و سلاح و ابزارت افتخار مىكنى پس نيكويى از آن دو

--> ( 1 ) سورهء كهف ، آيات 32 - 38 ( البته مطلب بالا به هفت آيه سورهء كهف از 32 تا 38 اشاره دارد . ( 2 ) كهف ( 18 ) آيه 45 . ( 3 ) لا تأتونى بانسابكم و ائتونى باعمالكم .