الشيخ الجواهري
19
مجمع الرسائل ( فارسي )
( مسأله 35 ) : طريقه أخذ مسائل به سه گونه است : اول شنيدن از مجتهد ، دوم شنيدن از عدلين يا از عدل واحد ( 1 ) كه راوى از قول مجتهد باشد ، سوم أخذ از كتاب فتواى مجتهد به شرط آنكه سالم و مأمون از غلط باشد ، يقينا يا حسب ظن قوى على الأقوى ، و اگر دو عادل بر خلاف يكديگر فتواى مجتهد را خبر دهند اولى ( 2 ) توقف و عمل به احتياط است ( 3 ) . ( مسأله 36 ) : عدالت ملكه است نه حسن ظاهر ، بلكه حسن ظاهر ( 4 ) كاشف نوعى از ملكه است به شرط حصول ظن به ملكه ( 5 ) . ( مسأله 37 ) : هرگاه ( 6 ) ميان كتاب و شنيدن از خود مجتهد اختلاف
--> ( 1 ) ميرزاى شيرازى - محمد كاظم طباطبائى - محمد باقر شيرازى : يا از موثق غير عادل على الأقوى . ( 2 ) محمد كاظم طباطبائى : بلكه متعين است . محمد باقر شيرازى : اگر دسترسى به فتواى مقلد از طريق ديگرى ممكن نباشد يا بايد در صورت امكان احتياط كند و يا اينكه رجوع به مجتهد ديگرى بنمايد . ( 3 ) محقق خراسانى : در صورت عدم علم به تأخر تاريخ قول يكى از آن دو ، و الا عمل به آن اشكالى ندارد . ( 4 ) ميرزاى شيرازى - محمد كاظم طباطبائى - محمد باقر شيرازى : بودن حسن ظاهر كاشف نوعى ملكه ، خالى از قوت نيست . ( 5 ) محمد باقر شيرازى : تفصيل در مقدمه بيان شد . ( 6 ) ميرزاى شيرازى : اين مسأله داراى تفصيل است ، غرض اين است كه تقديم خطاب بر كتاب مطلقا صادق نيست ، چه بسيار است كه كتاب اتقن از خطاب است زيرا در كتاب دقت و اهتمامى مىشود كه چه بسا در خطاب نمى شود ، و مىشود به اين ملاحظه مسأله را تفضيل و برترى داد . محمد كاظم طباطبائى : محمد باقر شيرازى : اين مطلب ضابطه و قانون معينى ندارد ، گاهى كتاب اوثق است و گاهى خطاب .