الحاق آن به جاهل و قاصر در اعاده و قضا است . ( مسأله 22 ) : هرگاه شخص بعد از عمل شك كند كه تقليد داشته است يا خير عملش صحيح است ( 1 ) . ( مسأله 23 ) : هرگاه مجتهد در مسأله‌اى از رأى سابقش عدول كند و مقلد بفهمد : عمل گذشته او صحيح است ( 2 ) و عدول بر وى واجب است ( 3 ) ، اما احكام گذشته آنها نسبت به آينده ، مثل طهارت و نجاست و حليت و حرمت باطل مىشود ، ولى در مثل عقود و ايقاعات خلاف ( 4 ) و اشكال است و حكم خود مجتهد نيز چنين است . ( مسأله 24 ) : شخص عامى در احكام فرعيه نمى تواند به عقل خود عمل

--> ( 1 ) محمد باقر شيرازى : اگر كسى باشد كه بناى او بر تقليد بوده و در عمل هم قاعده فراغ جارى شود . ( 2 ) محمد كاظم طباطبائى : به شرط آنكه عدول از قطع يا ظن ، به ظن نباشد ، و اما اگر عدول به قطع باشد به اينكه قطع به بطلان اعمال گذشته كند ، در اين صورت اعاده آنها واجب است . ( 3 ) محمد باقر شيرازى : عدول با سه شرط واجب است : 1 - تبدل رأى به موازين و احكام اوليه باشد . 2 - آشنائى و روشنائى مقلد به مدارك و ادله در زمان آينده بيشتر يا مساوى زمان سابق باشد و كمتر نباشد . 3 - در زمان لاحق و هنگام رأى دوم هم نسبت به مسأله اعلم باشد . ( 4 ) محقق خراسانى : اظهر آن است كه حال عقود و ايقاعات همان حال طهارت و نجاست است . محمد باقر شيرازى : اگر چه اقوى صحت اعمال گذشته است بلكه حال عقود و ايقاعات اقوى از طهارت است .