و مشروع نه به جور و زور كه دأب و ديدن « 1 » جائرين است و از ممرّ حلال نه حرام و از يد و سوق مسلمين نه از اسئار كفار « 2 » كه اصل ، صحّت و طهارت و تذكيه و حلَّيت دريد و سوق آنها نيست بلكه ، عكس و ضدّش هست علاوه بر مفاسد و مضار و ضرر و ضرار اسئار كفّارى كه سوء العادات احياء و اموات * ( ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ ) * « 3 » شده و امّا محلّ و مدخل اين مخارج و مصالح عامّه مسلمين كه معين از ممرّ حلال وجوه بيت المال مشروع و نه از مال حرام موضوع بر نفوس و اموال مسلمين كه بناء بدعت و عادت و اذيت و مزيد علت دفع الفساد بالأفسد از هر جهت نهاده‌اند لا وفّقهم الله . سؤال : چه مىفرماييد در طهارت و نجاست و حلَّيت و حرمت مثل قند و چاهى « 4 » و نفط و شمع و جلود و جوهريّات و ساير منسوجات و مصنوعات بلاد كفره ؟ جواب : أولا چنانچه « سؤر المؤمن شفاء من سبعين داء » كذلك سؤر الكافر داء ، أيّ داء و ليس له دواء ، أسوأ الأسواء ، سريع الفناء ، مشحون بالبلاء و العناء ، و الطاعون و الوباء ، موجب للفساد * ( وَشارِكْهُمْ فِي الأَمْوالِ وَالأَوْلادِ ) * « 5 »

--> « 1 » دأب و ديدن : عادت و شيوه « 2 » اسئار كفار : اسئار جمع سؤر به معناى نيم خورده و باقى مانده غذا مىباشد . « 3 » روم / 41 . « 4 » چاهى : چاى . « 5 » بني اسرائيل / 64 .