و چه از مغارسات « 1 » و چه اراضى بخش كار « 2 » و چه غيرها مطلقا . و امّا كيفيت اخذ و استيفاء اينست كه به تصويب و تعيين عدول مؤمنين مجلس ملَّى حالى ، هر محل نسبت به محلّ خود تعيين مميّز خراص « 3 » قابض « 4 » امين مؤتمنى نمايند كه به وصول و ايصال و نقل و انتقال ماليات حسابى بپردازد در موقع خود ، نه اين كه در غير موقع به بهانه ماليات مأمور خمور كفور ذى الفجورى را مثل خالد بن وليد مستولى بر قتل و غارت مال و نفوس و عرض و ناموس قوم مالك و غيره ، فرمانفرما نمايند . و امّا ساير حركات وحشيانه و بهانه سرانه نفوس و دواب و تذكره و قرنطينه و راهدارى و گمرك كه بهانه استبداد و فساد و افساد در تنفر عباد و تخريب بلاد و تقريب عناد و تنفير « 5 » و داد و اتحاد كه شده كه نعم البدل و ابدال از وجوه مدخول حلال و محصول اموال وصول و ايصال به احسن حال و احوال مىشود بدون و بال و قيل و قال . و منها تبديل گمركات و امثالش از اجحافات غير مشروعه به وضع جزيه و سرانه بر خصوص نفوس و اموال و اجناس كفرهء خارجه و داخله به هر اندازه كه بخواهند مشروع و خير موضوع و كافى و وافى و مستغنى و مغنى از آن گمركات و اجحافات غير مشروعه است . و منها تخصيص گمركات به اجناس منقوله از دار الحرب يا منتقله به كفّار

--> « 1 » مغارسات : درختان . « 2 » اراضى بخش كار : زمينهايى كه بدون آب كشت شوند . « 3 » خراص : تخمين زننده . « 4 » قابض : گيرنده ، مسلَّط ، اينجا : همان مسلط معنى مىدهد . « 5 » تنفير : اينجا از بين بردن .