حفظ : يعنى گواه قولى وقتى صادق است كه لسان محفوظ باشد از كذب . و گواه فعلى وقتى صادق است كه قلب به عهود خود وافى باشد - چه عهودى كه با خلق مىكند و چه عهودى كه با حق مىكند كه * ( وَإِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوه يُحاسِبْكُمْ بِه الله 2 : 284 ( 1 ) . ( ( 255 ) ) قول و فعل بىتناقض بايدت * تا قبول اندر زمان پيش آيدت ن 832 16 - ك 283 5 بىتناقض : پس چون بگويى * ( إِيَّاكَ نَعْبُدُ 1 : 5 ( 2 ) و هوا را اطاعت كنى ، تناقض گفته [ اى ] . يا بگويى عبادت مىكنم از جهت قربت ، ولى از جهت طمع جنّت و خوف از دوزخ باشد ، يا بگويى علم و معرفتم بده و از اهالى علوم حقيقيه و معارف شامخه دورى كنى ، يا نيّت قربت محضه‌ام روزى ده ، و معرفت طلب نكنى و مانند اينها ، جميعاً تناقض است . و نقّادان و متوسمان مىشناسند كه اينها مزيّف و مغشوش است . ( ( 256 ) ) سعيكم شتّى تناقض اندريد * روز مىدوزيد شب بر مىدريد ن 832 17 - ك 283 6 سَعيُكُم شَتّى ( 3 ) يعنى سعى شما در راه خدا پراكنده است و جايى ديگر فرموده * ( « تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً وَقُلُوبُهُمْ شَتَّى » 59 : 14 ( 4 ) يعنى به ظاهر جمعند و به باطن پريشان ، و هِمَمِ متفرّقه دارند . قبلهء عشق يكى آمد و بس روز : يعنى در ظاهر . شب : يعنى در باطن . ( ( 257 ) ) پس گواهى با تناقض كه شنود * يا مگر حكمى كند از لطف خود ن 832 18 - ك 283 6 از لطف خود : مثل حاكمى كه گاه در شرع مطهر به علم خود حكمى كند . ( ( 259 ) ) چون گواهت تزكيه شد شد قبول * ور نه محبوس است اندر مول مول ن 832 20 - ك 283 7 مول مول : فارسى يعنى تأخير بعدِ تأخير .

--> ( 1 ) قرآن كريم ، سورهء بقره ، آيهء 284 . . ( 2 ) قرآن كريم ، سورهء حمد ، آيهء 5 . . ( 3 ) قرآن كريم ، سورهء ليل ، آيهء 4 : * ( إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى . انسانى 1 - 3 92 : 4 . ( 4 ) قرآن كريم ، سورهء حشر ، آيهء 14 . .