حاج ملا هادي السبزواري
75
شرح مثنوى
آن چه ميراث است : در حديث است كه نَحنُ مَعاشِرَ الأنبِياء لا نُورثُ ديناراً وَلا دِرهَمَاً وَإنّما نُورِثُ العلمَ ( 1 ) و در قرآن مجيد : * ( أَوْرَثْنَا اَلْكِتابَ 35 : 32 ( 2 ) آمده و از اينجاست كه علماى به حق را از امت مرحومه محمديه ورثهء آن جناب گويند و مولوى جايى گويد : « با تواند آن وارثان او بجو » پس خوشاب ، آب حيات علم و اخلاق حميده و افعال پسنديده است . ( ( 751 ) ) هر كه را با اخترى پيوستگى است * مر وِ را با اختر خود هم تكى است ن 37 10 - ك 18 16 هم تكى است : هم تك ( به تاى مثناة فوق ) ، هم قدم و هم روش . ( ( 754 ) ) اخترانند از وراى اختران * كه احتراق و نحس نبود اندر آن ن 37 10 - ك 18 7 اخترانند : كه انوار معنويه ، مردان خدا و در آسمانهاى جبروتند ، كه ملكوت اين آسمانهاست . و هر يك را مقامى و مرتبه است ، و همه ممسوسند به تابش نور . ( ( 756 ) ) راسخان در تاب انوار خدا * نى به هم پيوسته نى از هم جدا ن 37 15 - ك 18 8 نى بهم پيوسته نى از هم جدا : يعنى مقارنه و تثليث و تربيع و تسديس و مقابله ندارند ، يا آن كه چون هر نبى و هر ولى را مسلكى است ، پيوسته نيستند و چون همه ممسوس به يك نورند و در علم توحيد و علم اسما اختلاف ندارند از هم جدا نيستند . ( ( 757 ) ) هر كه باشد طالع او آن نجوم * نفس او كفار سوزد در رجوم ن 37 16 - ك 18 9 نفس او كفار سوزد در رجوم : يعنى كواكب صورى شيطان سوزند در حين استراق سمع شياطين از آسمان ، چنان كه در سورهء حجر فرموده : * ( وَحَفِظْناها مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ رَجِيمٍ إِلَّا مَنِ اِسْتَرَقَ اَلسَّمْعَ فَأَتْبَعَه شِهابٌ مُبِينٌ 15 : 17 - 18 ( 3 ) و در سورهء صافات فرموده : * ( وَحِفْظاً مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ مارِدٍ . لا يَسَّمَّعُونَ إِلَى اَلْمَلإِ اَلأَعْلى وَيُقْذَفُونَ مِنْ كُلِّ جانِبٍ ، دُحُوراً وَلَهُمْ عَذابٌ واصِبٌ إِلَّا مَنْ خَطِفَ اَلْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَه شِهابٌ ثاقِبٌ 37 : 7 - 10 ( 4 ) و اين اختران سماء ملكوت ، شياطين را كه كفارند مىسوزانند و ظلمات كفر و جهل را محو مىفرمايند . ( ( 758 ) ) خشم مريخى نباشد خشم او * منقلب رو غالب و مغلوب خود ن 37 17 - ك 18 9 خشم مريخى : و ميل و محبت زهره يى ، و بالجمله غضب و شهوت حيوانى ندارند ، بغضشان لله و
--> ( 1 ) مسند احمد بن حنبل ج 2 ص 463 . . ( 2 ) قرآن كريم ، سورهء فاطر ، آيهء 32 . ( 3 ) قرآن كريم ، سورهء حجر ، آيهء 17 و 18 . . ( 4 ) قرآن كريم ، سورهء صافات ، آيهء 7 و 8 و 9 و 10 . .