حاج ملا هادي السبزواري

287

شرح مثنوى

( ( 1083 ) ) قوت اصلىِّ بشر نور خداست * قوت حيوانى مر او را ناسزاست ن 251 8 - ك 95 41 نور خداست : ذكر مشفوع به فكر ، تا ترقّى بدهد به شهود او . ( ( 1085 ) ) روى زرد و پاى سست و دل سبك * كو غذاى و السّما ذات الحبك ن 251 10 - ك 96 1 و السما ذات الحبك : يعنى صاحب راهها به حق . و به معنى صاحب حسن و زينت نيز تفسير شده . خلاصهء كلام : كو غذاى سماوى براى مرغان سماوى . ( ( 1088 ) ) در شهيدان يرزقون فرموده حق * آن غذا را نه دهان بد نه طبق ن 251 13 - ك 96 2 يرزقون فرموده حق : اشارت است به كريمهء : * ( وَلا تَحْسَبَنَّ اَلَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ الله أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ 3 : 169 ( 1 ) . يعنى گمان مكنيد كسانى را كه در راه خدا كشته شده‌اند مردگان ، بلكه زنده‌اند و در نزد پروردگارشان روزى مىخورند . ( ( 1089 ) ) دل زهر يارى غذايى مىخورد * دل زهر علمى صفايى مىبرد ن 251 14 - ك 96 3 دل زهر يارى : به هر گل مىرسد مىبويد اين دل نمىدانم كه را مىجويد اين دل ( ( 1103 ) ) خلق را طاق و طرم عاريتى است * امر را طاق و طرم ماهيّتى است ن 252 6 - ك 96 10 امر را : يعنى عالم امر را كه عالم روحانى است ، * ( قُلِ اَلرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي 17 : 85 ( 2 ) . و خلق عالم اجسام است ، و البدن من خلق ربى . * ( أَلا لَه اَلْخَلْقُ وَاَلأَمْرُ 7 : 54 . ( 3 ) ( ( 1105 ) ) بر اميد عزّ ده روزهء خدوك * گردن خود كرده‌اند از غم چو دوك ن 252 8 - ك 96 11 خدوك : پريشانى طبيعت و غصه . ( ( 1107 ) ) مشرق خورشيد برج قير گون * آفتاب ما ز مشرقها برون ن 252 10 - ك 96 12 برج قير گون : كنايه است از نور اسود . حكيم متاله شبسترى ( قدس سره ) فرمايد : سياهى چون ببينى نور ذات است به تاريكى درون آب حيات است ( ( 1108 ) ) مشرق او نسبت ذرات او * نى بر آمد نى فرو شد ذات او ن 252 11 - ك 96 12

--> ( 1 ) قرآن كريم ، سورهء آل عمران ، آيهء 169 . . ( 2 ) قرآن كريم ، سورهء اسراء ، آيهء 85 . . ( 3 ) قرآن كريم ، سورهء اعراف ، آيهء 54 . .