كرده ، و مشمول احسان و رحمت الهى قرار مىدهد . و خوف نتيجهء معرفت است ، و به هر مقدارى كه معرفت و شناسايى حق متعال محقق گشت ؛ ترس از مؤاخذه و بيم از خلاف و عصيان او نيز بيشتر خواهد بود . و خوف و رجا دو بال ايمان باشد ، و بنده اى كه در راه تحقق و تثبيت مقام روحانى است ، به يارى و نيروى اين دو بال حركت كرده و در منزل رضوان و خوشنودى پروردگار عزيز برقرار مىشود . و همچنين خوف و رجا دو چشم عقل انسانند ، و به وسيلهء آنها نظر مىكند به سوى وعده‌ها و وعيدهاى الهى ، زيرا خوف آدمى را به شاهراه عدالت و امن و اطمينان سوق داده ، و از موارد وعيد و نهى الهى و ضرر و گرفتارى دور مىكند . و رجا انسان را به سوى فضل و كرم و لطف پروردگار متعال دعوت كرده ، و دل را نور و حيات روحانى مىبخشد . چنان كه خوف نفسانيت را به تدريج از ميان برده و خودستايى و خود خواهى و پيروى نفس را مىميراند . پيغمبر اكرم ( ص ) فرموده است : شخص مؤمن در ميان دو خوف قرار گرفته است ، ترس و وحشت از اعمال گذشته و سوابق امور خود ، و ترس از آنچه در پيش روى او و در جريان امور آيندهء او مىباشد . و بايد توجه داشت كه جنبهء نفسانى آدمى در جبههء مخالفت قلب و روح انسانى قرار مىگيرد ، و هر چه يك طرف ضعيفتر گشت ، طرف ديگر نيرومندتر و قويتر گشته ، و در صورتى كه يكى نابود و فانى شد ، ديگرى زنده و ابدى خواهد شد . و چون قلب انسانى حياة روحانى و نورانيت حقيقى پيدا كرد ، انسان به مقام استقامت نائل شده ، و در مسير حق الهى پا بر جا خواهد شد . پس اگر كسى روى ميزان خوف و رجا و با اين دو بال حركت كرد ، هرگز از صراط مستقيم و از راه حق و عدل و صواب منحرف نگشته ، و توفيق وصول به نقطهء مطلوب و مقصود پيدا خواهد كرد .