المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( مترجم وشارح : مصطفوي )
372
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )
معنى است كه رسول اكرم ( ص ) در نظر گرفته است ، و مىفرمايد : تفكر يك ساعت بهتر است از عبادت كردن يك سال . و اين معنى وقتى تحقق پيدا مىكند كه در اثر تفكر ريسمانهاى خيمههاى دنيا را كنده و در مقابل ، ريسمانهاى خيمههاى آخرت را ببندد ، و در حقيقت علائق دنيوى را كه وابستگى شديد پيدا كرده است به علائق معنوى و اخروى تبديل كند . و هرگز ترديد و شكى پيدا نكند كه در اين صورت و در اين حالت ، روائح رحمت و نسمات لطف و مهربانى حق شامل حال او خواهد شد . و هر گاه كسى از جريان مرگ عبرت نگرفته ، و از بيچارگى و حالت ضعف و شدت عجز و ذلت خود نيانديشيده ، و از طول اقامت در قبر ، و حالت تحير و وحشت خود در قيامت و محشر تفكر نكند ، در چنين كسى خير و اميد سعادتى نخواهد بود . رسول اكرم ( ص ) فرمود : به ياد بياوريد نابودكننده و محوكنندهء لذتها را ! گفتند چيست آن ؟ فرمود : مرگ است . [ ( شرح ) ] گفته شد كه توبه انتخاب كردن راهيست كه انسان را به سوى كمال و سعادت سوق مىدهد ، يعنى صراط الهى نه راه مادى و دنيوى . و ياد مرگ و توجه به انتقال به عالم آخرت ، نقش مهمى را در اين مسير و صراط الهى ايفا مىكند ، زيرا انسان با ياد مرگ از راه مادى و دنيوى منزجر و منصرف گشته ، و جريان زندگى خود را به صراط الهى و روحانى تطبيق داده ، و مسير خود را مشخص مىكند . حقيقت مرگ عبارتست از پايان سير مادى ، به آخر رسيدن زندگى دنيوى ، تمام شدن آمال و آرزوهاى نفسانى ، ظهور اخلاق و صفات مكنونه ، آشكار شدن حقايق و بواطن ، تجلى حكومت مطلق و سلطنت تام پروردگار متعال ، بىنتيجه ماندن و منقطع شدن فعاليتها و كوششها و مجاهدات مربوط به زندگى بدن . و به اين اعتبار است كه وارد شده : موت هادم لذات است ، يعنى لذات و مشتهيات مادى ، و عيش و عشرتهاى دنيوى . و اما لذات روحانى : آنها با پيش آمدن مرگ ، چند برابر شده ، و زمينه براى لذائذ معنوى و حلاوتهاى روحانى فراهم گردد . بيا كه قصر أمل سخت سست بنياد است ، بيار باده كه بنياد عمر بر بار است