نعمت را خدا دانسته ، و به آنچه او عطاء مىكند راضى باشد ، و به وسيلهء نعمتهاى او معصيت و مخالفت اوامر و نواهى او نكند . پس در هر حال و در همه وقت بندهء شكرگزار خدا باش ، تا خداى خود را در هر مورد پروردگار بخشاينده و مهربان بينى . و اگر نزد خداوند متعال عبادتى از عبادتهائى كه بندگان مخلص به آن عبادت مىكنند بهتر و بالاتر از شكر بود : البته اسمى از آن برده و بندگان خود را به آن عبادت مخصوص امر مىفرمود . ولى چون عبادتى بهتر و مطلوبتر از آن نبود ؛ از اين لحاظ اين عبادت را انتخاب فرموده ، و از ميان بندگان خود تنها اشخاصى را انتخاب كرده و از آنان اسم برد كه شاكر هستند ، و فرمود : و كم است در ميان بندگان من اشخاصى كه شاكر هستند . [ ( شرح ) ] آرى مرتبه لازم شكرگزارى معرفت بنده است به حقيقت نعمت و نعمت دهنده ، يعنى به وجود نعمت متوجه شده ، و از اسباب و علل صورى وصول نعمت منصرف گشته ، و با رضايت قلب و كمال ميل و خوشنودى نعمت را فقط از پروردگار جهان ديده ، و سوء استفاده از نعمت نكند . شكر باشد دفع علتهاى دل ، سود دارد شاكر از سوداى دل شكر جان نعمت و نعمت چو پوست ، ز آنكه شكر آرد تو را تا كوى دوست نعمت آرد غفلت و شكر انتباه ، صيد نعمت كن بدام شكر شاه ( [ قسمت دوم از ] متن ) و تمام الشكر الاعتراف بلسان السر خالصا لله عز و جل بالعجز عن بلوغ ادنى شكره ، لان التوفيق للشكر نعمة حادثة يجب الشكر عليها ، و هى اعظم قدرا و اعز وجودا من النعمة التى من أجلها وفقت له ، فيلزمك على كل شكر شكرا عظم منه الى ما لا نهاية له ، مستغرقا في نعمه قاصرا عاجزا عن درك غاية شكره ، فانى يلحق العبد شكر ( شكر العبد ) نعمة الله ، و متى يلحق صنيعه بصنيعه ، و العبد ضعيف لا قوة له ابدا الا