المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( مترجم وشارح : مصطفوي )

16

مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )

دانستن متوقف به آنست كه ، انسان خود را سراپا نيازمند و فقير و مضطر به پروردگار متعال ديده ، و از صميم دل خاضع و خاشع باشد و وسيله و كليد آنها برگشتن و توبه كردن به سوى خداست ؛ با كوتاه و محدود كردن آمال و آرزوهاى دنيوى ، و از راه متذكر شدن و در نظر آوردن مرگ ، و فكر وقوف در مقابل پروردگار جهان در روز حساب . زيرا چون به سوى خدا توبه كرده و خود را فقير و نيازمند و عاجز ديد ، قهرا خود را از زندان هوى و هوسرانى بيرون آورده ، و از كيد و تجاوز و عداوت دشمن باطنى خود كه نفس است نجات داده ، و در اثر رعايت و تأديب نفس از مهالك و خطرها و گمراهىهاى سلوك مأمون خواهد شد . و به طورى كه دانسته شد تنها سبب و وسيلهء راه بندگى و عبادت و سير به سوى خدا ، در حقيقت عنايت و توفيق پروردگار متعال است . و البته توفيق اخلاص در بندگى و عبادت وقتى براى انسان حاصل مىشود كه ، انسان در مجموع زندگى خود تفكر كرده ، و مدت عمر خود را چون يك روز ببيند ، چنان كه حضرت رسول اكرم ( ص ) فرمود : زندگى دنيا چون ساعتى است پس آن يك ساعت را در طاعت خدا مصروف بدار . و اين معانى متوقف است به ملازمت و اختيار خلوت از مردم ، مشروط بر آنكه پيوسته در فكر سعادت خود باشد . و خلوت از مردم موقعى آسان شود كه ، انسان قناعت را پيشهء خود گرفته ، و از فضولات و تجملات زندگى صرف نظر كند . و اما در فكر سعادت خود بودن و انديشه كردن ، متوقف است به فراغت قلب . و فراغت قلب ، بزرگترين اساسش زهد است . و حقيقت و تماميت زهد و ترك دنيا ، با پرهيزگارى و تقوى حاصل مىشود . و راه تقوى : خوف از خدا و خشيت مىباشد . و باب خشيت : تجليل و تعظيم پروردگار ، و در مقابل اوامر او بندگى و عبادت خالص بجا آوردن ، و خوف و حذر و توقف از محرمات