مسجد انگجي تبريز
286
مقالات وگفتارها ( فارسي )
شيخ رئيس واحد بالعدد را بر واجب تعالى اطلاق كرده است ، در فصل سوم از مقاله هشتم الهيات شفاء گفته است : " فقد بان من هذا ومما سلف لنا شرحه أن واجب الوجود واحد بالعدد . . " ( ج 2 چاپ سنگى ص 223 ) ، بلكه حضرت امام سيد الساجدين صلوات الله وسلامه عليه در صحيفة سجاديه فرموده است : " لك يا الهى وحدانية العدد " وحدانية منصوب است ومفعول مطلق بدين صورت : " لك يا الهى وحدانية وحدانية العدد " معنى واحد بالعدد واحد به كم منفصل است كه گويى يك ودو وسه وهكذا ، مثلا زمين يكى وآفتاب يكى وفلك يكى وملك يكى وخدا هم يكى ، واحد بالعدد بدين معنى محدود ومعدود است وليس بذاك وبذلك در حق أو صادق است كه با صمد بودن باريتعالى يعنى با وجود صمدي سازگار نيست زيرا هر چه كه معدود است محدود است وبالعكس . وبه بيان أمير المؤمنين علي عليه الصلاة والسلام : " ومن حده فقد عده " ، وخود شيخ هم در إشارات وكتب ديگرش تصريح كرده است كه خداوند سبحان واحد بالعدد نيست فكيف التوفيق ؟ . در جواب آن گوئيم : واحد بالعدد در فصل ياد شده شفاء به معنى واحد بالتعين وبالتشخص وبالشخص است چنان كه در فصل 18 نمط چهارم إشارات گفته است : " واجب الوجود بالمتعين . . " يعنى المتشخص . در بيان فرموده امام سجاد عليه السلام علاوة بر وجه مذكور وجوهى ديگر در رساله " لقاء الله " به تفصيل آورده أيم بدانجا رجوع شود . 10 ) كلمه فصول حقيقي أشياء ، انحاء وجودات خاصه آنهايند ، وفصول منطقي علامات وامارات وحكايات از آنهايند ، لذا فصول حقيقي أشياء نه از مقولة جوهرند ونه از مقولة عرض بلكه فوق مقولة اند چه اگر فصول آنها عرض باشد لازم آيد تقوم جوهر به عرض ، علاوة اينكه لازم آيد وجود يك حقيقت هم جوهر باشد وهم عرض ، واگر جوهر باشد جوهر خود جنس است ودر تحصل