مكتوبه و رق جلديست كه مكتوب فيه باشد و در اينمقام مستعار است از براى هر چه در او چيزى نوشته و تخصيص آن بذكر بجهة آنست كه آن احسن چيزيست كه مكتوب فيه باشد چه آن موجب حسن مكتوب است و نزد بعضى مراد به اين كتاب لوح محفوظ است و آن تخته ايست از زمرد سبز كه علوم مكنونه در او مكتوب است يا مراد الواح موسى است كه در وقت كتابت بر آن صرير قلم ميشنيد يا كتاب تورية كه بعث حضرت خاتميت ( ص ) در آن مسطور است يا صحيفهء اعمال بندگان كه در روز قيامت برايشان منشور سازند كما قال اللَّه تعالى وَنُخْرِجُ لَه يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاه مَنْشُوراً يا كتابيست كه حق سبحانه براى ملائكه نوشته كه علم ما كان و ما يكون در آن ميخوانند و يا مراد آن چيزيست كه در قلوب انبيا مرقوم است از معارف و حكم و بر هر تقدير تنكير آن بجهة تعظيم است و اشعار بر آنكه آن از قسم كتابى نيست كه متعارف باشد ميان مردمان يعنى سوگند بكتاب جليل القدر كه در صحيفه منشوره مكتوب گشته * ( وَالْبَيْتِ الْمَعْمُورِ ) * و سوگند به خانه آبادان يعنى كعبهء معظمه و معموريت آن بكثرت زيارت حاجيانست و خدمه و مجاوران و آن اول خانه ايست كه در زمين بنا شده براى عبادت بندگان يا مراد ضراجست كه مقابل حقيقى خانهء كعبه واقع شده در آسمان چهارم و عمارت آن بجهة كثرت طواف فرشتگان است و از حضرت امير المؤمنين ( ع ) مرويست كه هر روز هفتاد هزار فرشته در آن مكان مكرم ميروند و طواف مىكنند و هرگز نوبت به اول نميرسد و خازن آن فرشته ايست كه آن را زرين خوانند و آن خانه از ياقوت سرخست و خداى تعالى آن را در عهد آدم به زمين فرستاد و در زمان طوفان حضرت نوح ( ع ) امر نمود تا آن را به آسمان بردند و زهرى از سعيد بن مسيب نقل فرموده كه ابو هريره از رسول ( ص ) روايت كرد كه بيت المعمور در آسمان دنيا است و در آسمان چهارم نهريست كه آن را نهر حيوان خوانند هر روز جبرئيل ( ع ) در وقت طلوع آفتاب در آن نهر داخل مىشود و چون بيرون مىآيد اجنحهء خود را مىافشاند هفتاد هزار قطره از آن مىچكد و حق سبحانه از هر قطره از آن فرشته مىآفريند و همه را امر مىكند به داخل شدن در بيت المعمور پس ايشان آن روز در آن خانه نماز ميگذارند و طواف مىكنند در روز ديگر باز حق سبحانه هفتاد هزار فرشتهء ديگر بطريق مذكور خلق ميفرمايد و به اين امر مامور ميسازد و هرگز نوبت طواف به اول نميرسد و نزد بعضى ديگر مراد از بيت المعمور قلب مؤمن است كه عرش رحمن است و عمارت آن بمعرفت و اخلاص است يعنى قسم بقلوب اهل ايمان كه معمور است بخلوص و عرفان * ( وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِ ) * و سوگند بسقف بلند برافراشته يعنى آسمان كه مجمع انوار حكمت و مخزن اسرار فطرتست و نزد ابن عباس و مجاهد مراد عرش الهى است كه جامع عجايب