الملا فتح الله الكاشاني
49
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
صادِقِينَ يعنى چون وعدهء عذاب حق است و صدق پس بايد كه شتاب نكنند در وقوع عذاب بر ايشان چه آن فوت نخواهد شد آن گه بيان زمان عذاب ايشان مىكند كه * ( فَوَيْلٌ ) * پس ويل كه كلمه ايست كه در حين وقوع عقوبت و هلاك مستعمل است يا چاه ويل * ( لِلَّذِينَ ) * مر آنان راست كه * ( كَفَرُوا ) * كافر شدند و به خدا و برسول نگرويدند * ( مِنْ يَوْمِهِمُ ) * از عذاب روز ايشان * ( الَّذِي يُوعَدُونَ ) * آن روز كه وعده داده ميشوند بدان مراد روز قيامت است يا روز بدر سورة الطور مكيست و چهل و نه آيت است بعدد كوفى و شامى و چهل و هشت بعدد بصرى و چهل و هفت بعدد حجازى و اختلاف در دوايت است يكى و الطور كه عراقى و شامى است و ديگرى دعا كه كوفى و شامى است ابى بن كعب از حضرت رسول ص روايت كرده كه هر كه سورهء و الطور تلاوت نمايد بر خداى واجب باشد كه او را از عذاب ايمن گرداند و او را در بهشت خود نعمت عظمى و مرتبهء كبرى اعطا فرمايد و از جبير بن مطعم روايت است كه از رسول ص شنيدم كه اين سوره را در نماز مغرب تلاوت ميفرمود و محمد بن هشام از حضرت امام محمد باقر ع روايت كرده كه هر كه سورهء و الطور بخواند حقتعالى خير دنيا و آخرت او را كرامت فرمايد و بدانكه چون حق سبحانه و تعالى ختم سورهء و الذاريات فرمود بوعيد افتتاح اين سوره نمود بتحقيق وعيد وقوع و فرمود كه * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَالطُّورِ ) * و اين در لغت سريانى بمعنى جبل است و مراد كوه سنين است يعنى سوگند بطور سينا كه جبل زبير است بمدين در ارض مقدسه كه موسى على نبينا و عليهم السلم بر بالاى آن كلام حق سبحانه استماع كرد و تخصيص اينكوه بجهة بركت و كثرت منفعت است در آن و گويند مراد مطلق كوه است كه اوتاد ارضاند و منابع منافع و نزد ابن عباس جبليست كه نابت نباتات باشد و نزد مقاتل مراد دو كوهاند كه يكى را تينا گويند بجهة كثرت تين در او و ديگرى زيتا بجهة بسيارى زيتون در آن و بعضى گفتهاند كه اسم عربى است مشتق از طار يعنى سوگند به آنچه طيران مىنمايد از اوج ايجاد بحضيض مواد يا از عالم غيب بعالم شهادت * ( وَكِتابٍ مَسْطُورٍ ) * و سوگند بكتاب نوشته شده * ( فِي رَقٍّ مَنْشُورٍ ) * در صحيفهء گشوده بوقت خواندن مراد قرآنست و بدانكه سطر عبارتست از ترتيب حروف