توبيخ و تهجين فرمود كه * ( ما لَكُمْ ) * چيست شما را اى كافران * ( كَيْفَ تَحْكُمُونَ ) * چگونه حكم ميكنيد بتسويهء اهل شرك و اهل توحيد در مزيت فضل و پنداريد كه امر جزا مفوض بشما است آيا هر چه خواهيد در آن باب حكم كنيد التفات متضمن تعجب است از حكم ايشان و استبعاد آن و اشعار بر آنكه اين حكم از اختلال فكر و اعوجاج راى ايشان ناشى شده * ( أَمْ لَكُمْ كِتابٌ ) * آيا مر شمار است كتابى و نوشتهء نازل شده از آسمان كه شما * ( فِيه تَدْرُسُونَ ) * در آن كتاب ميخوانيد و ميفهميد آن را كه * ( إِنَّ لَكُمْ ) * بدرستى كه مر شما راست * ( فِيه ) * در اين كتاب * ( لَما تَخَيَّرُونَ ) * آن چيزى را كه اختيار كنيد و برگزينيد و تمناى آن نمائيد و مانند اينست قوله تعالى أَمْ لَكُمْ سُلْطانٌ مُبِينٌ فَأْتُوا بِكِتابِكُمْ اين جمله در محل نصب است كه مفعول تدرسون است و در اصل چنين است كه ان لكم ما تختارونه بفتح همزه و به جهت آنكه لام در اسم آن داخل شده مكسور گشته و نظير اين آيه است قول وَاللَّه يَعْلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُه و ميتواند بود كه اين حكايت باشد از مدروس كه آن تسويه جزا و سزاى كافران و مسلمانانست مانند قوله تعالى وَتَرَكْنا عَلَيْه فِي الآخِرِينَ سَلامٌ عَلى نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ يا آنكه استيناف باشد و تقدير اينكه ان لكم لما تخيرون عند انفسكم يعنى بدرستى كه مر شما راست در آخرت بزعم خود آنچه اختيار نمائيد * ( أَمْ لَكُمْ أَيْمانٌ ) * آيا شما راست عهود و مواثيق مؤكده بسوگنده ها * ( عَلَيْنا ) * بر ما كه خداونديم * ( بالِغَةٌ ) * رسنده بنهايت تاكيد * ( إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ ) * تا روز قيامت و اين متعلق است به متعلق لكم و علينا كه مقدر است و تقدير اينكه ايمان ثابته لكم علينا الى يوم القيمة يعنى آيا ثابت است مر شما را سوگندان بر ما تا روز قيامت * ( إِنَّ لَكُمْ ) * به آنكه مر شما راست * ( لَما تَحْكُمُونَ ) * آنچه حكم مىكنيد براى خود از خير و كرامت آن سراى اين جواب قسم است و مىتواند بود كه متعلق الى يوم القيمة بالغة باشد يعنى سوگندها كه رسنده باشد و منتهى شده باشد تا روز قيامت كه هيچكدام از آن ايمان باطل نشده باشد تا آنكه مقسم عليه كه تحكيم است حاصل شود و مراد به يمين بر غير در امرى ضامن شدن او است در وفا كردن به آن قال فى الكشاف لفلان على يمين بكذا اذا ضمنته منه و حلفت له على الوفا پس حقيقت معنى آنست كه آيا ضامن شما شده‌ايم و از براى شما سوگند خورده‌ايم به ايمان مغلطهء متناهيه در توكيد كه شما را در روز قيامت حاكم سازيم