كه ميتواند بود كه و آخرين معطوف باشد بر ضمير يعلمهم يعنى رسول تعليم مىدهد جماعت ديگر را كه از صحابه پيدا شوند چه تعليم هر گاه متناسق باشد تا زمان قيامت همه مستند به اول خواهد بود پس گويا آن حضرت متولى تعليم هر يك از كسانى شده كه موجود خواهند شد و ذكر منهم دالست بر آنكه مؤمنان همه به يكديگر مربوطند و بهم متحد و اگر چه بحسب ازمنه و السنه مختلف باشند كما قال اللَّه تعالى و المؤمنون و المؤمنات بعضهم من بعض و إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ و تخصيص بعث آن حضرت باهل ايمان با آنكه بر همه خلايق مبعوث است به اعتبار آنست كه اهل ايمان اجابت دعوت او مىكنند نه غير ايشان فكانه همين بر مؤمنان مبعوث شده و گويند كه مراد از منهم من جنسهم است كه همهء مردمان باشند از قبيل من انفسكم چنانچه انفا مذكور شد يعنى آن حضرت بر جميع كافر و مسلمان مبعوث است * ( ذلِكَ ) * اين عموم بعث كه پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم به آن ممتاز گشته از اقران خود * ( فَضْلُ اللَّه ) * مزيت نعمت و افزونى كرم خداست * ( يُؤْتِيه ) * مىدهد آن را بر سبيل تفضل و عطيه * ( مَنْ يَشاءُ ) * هر كه را ميخواهد از بندگان بر مقتضاى حكمت و وفق مصلحت * ( وَاللَّه ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ) * و خداى خداوند فضل بزرگست كه نعم دنيا و آخرت در جنب او محقر و مختصر نمايد محمد بن ابى عمير از هشام بن سالم روايت كرده كه فقراى اهل اسلام نزد رسول آمدند و گفتند يا رسول اللَّه اغنيا را مال هست كه تصديق ميكنند و ما را از آن مقدور نيست و حج ميكنند و ما را استطاعت آن نه و بندگان آزاد ميكنند و ما را بندهء نيست فرمود كه هر كه صد بار تكبير بگويد افضل از عتق رقبه باشد و هر كه صد بار تسبيح گويد بهتر از صد اسب باشد كه با زين و لجام در راه خدا تصدق نمايد و هر كه صد بار تهليل بگويد افضل از جميع مردمان باشد در عمل مگر كسى كه تهليل وى زياده از او باشد پس فقرا بدين عمل مشغول شدند چون اينخبر باغنيا رسيد به اين عمل نيز مشغول گشتند تا ثواب عمل مالى و بدنى هر دو داشته باشند فقرا چون اينحال مشاهده كردند باز به خدمت نبوت مآب آمدند و گفتند كه اغنيا نيز بدان مواظبت ميكنند و همان مزيت فضل بر ما دارند حضرت فرمود * ( ذلِكَ فَضْلُ اللَّه يُؤْتِيه مَنْ يَشاءُ وَاللَّه ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ) * و بعد از ذكر ارسال رسول مذمت حمله تورية و قرا و حافظ آن مىكند به جهت كتمان نعت حضرت رسالت ( ص ) كه در تورية بود و بشارت قدوم او به اين ضرب المثل كه * ( مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ) * مثل آنان كه بار كرده شده‌اند بتورات يعنى مامور گشتند به آنكه تورية را بياموزيد و بخوانند و بار تكليف آن را بردارند و به آن عمل كنند و ايشان حامل آن شدند بآموختن و ياد گرفتن و قرائت آن كردن * ( ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها ) * بعد از آن برنداشتند بار تورية را يعنى چنان كه حق حمل