الملا فتح الله الكاشاني

225

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

است بر مخالفان حكم رسول زيد شحام از ابو عبد اللَّه عليه السّلام روايت كرده كه خداى تعالى هيچ چيز بانبيا كرامت نكرده الا كه به حضرت رسالت ( ص ) عطا فرموده از آن جمله سليمان را گفت امنن او امسك به غير حساب و در حق پيغمبر ( ص ) فرموده كه * ( وَما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوه وَما نَهاكُمْ عَنْه فَانْتَهُوا ) * در اين آيه اشارتست به آنكه تدبير امت متعلق است به حضرت رسالت و بائمه كه قايم مقام ويند و لهذا آن حضرت اموال خيبر را قسمت فرمود بر اهل اسلام و بر اهل خيبر منت نهاد كه ايشان را به حال خود بازگذاشت و بنى نضير و بنى قعقاع را جلا فرمود و بعضى از اموال را بايشان داد و رجال بنى قريظه را مقتول ساخت و سبى زرارى و نساء ايشان نموده و اموال همهء ايشان را بر اصحاب قسمت كرد بر وفق مصلحت چنان كه حق سبحانه فرمود * ( لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ ) * اين بدل ذى القربى است و بدل آنچه معطوف است بر آنچه حق تعالى رسول را بجهة تعظيم و توقير اطلاق اسم فقير بر او نكرده و آن كسى كه تجويز اعطاى فيء مىكند باغنياء ذى القربى تخصيص ابدال مىكند بما بعد ذى القربى يا تخصيص فيء مىكند بفيء بنى النضير حاصل كه فيء مر خدايراست و رسول او و مر درويشان هجرت كننده را از مكه بمدينه * ( الَّذِينَ أُخْرِجُوا ) * آنان كه بيرون كرده شده‌اند يعنى كفار مكه ايشان را بيرونكرده‌اند * ( مِنْ دِيارِهِمْ ) * از سراهاى خود كه در مكه داشتند * ( وَأَمْوالِهِمْ ) * و از مالهاى خود يعنى دور گردانيدند و منع كردند ايشان را از برداشتن اموالى كه داشتند * ( يَبْتَغُونَ ) * در حالتى كه اين مهاجران طلب ميكنند بسبب هجرت * ( فَضْلًا مِنَ اللَّه ) * افزونى و مزيت عطائى از خداوند خود * ( وَرِضْواناً ) * و خوشنودى حضرت او يعنى هجرت ايشان براى تجارت و اغراض دنيوى نبود بلكه به جهت طلب خداى و رضاى مولى بود پس به جهت دوستى خدا و رسول ترك ديار خود كرده‌اند و اعراض نموده‌اند از عروض و امتعهء خود كه در مكه داشتند * ( وَيَنْصُرُونَ اللَّه ) * و يارى ميكنند دين خداى را با نفس و اموال خود * ( وَرَسُولَه ) * و نصرت مينمايند پيغمبر او را * ( أُولئِكَ ) * آن گروه مهاجران * ( هُمُ الصَّادِقُونَ ) * ايشانند راستان در دين اسلام هم بقول و هم به عمل در خبر است كه از مهاجر مردى بود كه سنگ بر شكم بستى و در زمستان به جهت برهنگى گودى بكندى و در آنجا نشستى تا سرما كمتر اثر كند چون حال او چنين بود رسول مال بنى النضير را بر مهاجرين قسمت كرد و بر سه كس از انصار كه محتاج بودند چنان كه در اول آيه مذكور شد و بعد از ذكر مهاجرين در حق انصار فرمود كه * ( وَالَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ ) * و ديگر فيء مر كسانى راست كه جاى