الملا فتح الله الكاشاني
174
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
بود كه صاحبش موضع قدم خود را ببيند و بعضى از مؤمنان باشند كه نور ايشان بمرتبهء رسيده باشد كه آتش دوزخ را فرو نشاند و چون از صراط گذرند از دوزخ آواز آيد كه مر يا مؤمن فان نورك اطفى نارى اى مؤمن بگذر كه نور آتش مرا فرو نشاند حاصل كه همهء مؤمنان بر قدر مرتبهء خود نور پيش ايشان و از دست راست ايشان ميرود تا بدر بهشت رسند و در اينحال كه بر در بهشت آيند فرشتگان استقبال ايشان كرده گويند كه * ( بُشْراكُمُ الْيَوْمَ ) * مژدهء شما امروز * ( جَنَّاتٌ ) * دخولست در بوستانهاى پر از اشجار و انهار و اثمار * ( تَجْرِي ) * كه ميرود * ( مِنْ تَحْتِهَا ) * از زير آن منازل يا اشجار آن * ( الأَنْهارُ ) * جويهاى آب * ( خالِدِينَ فِيها ) * در حالتى كه جاويد باشند در آن * ( ذلِكَ ) * اين بشرى ايشان ببهشت جاودان * ( هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ) * از رستگارى بزرگ است كه ايشان در اينحال از همه اهوال قيامت نجات يافته بدار الجلال نزول نمايند ابو امامه فرمود كه مؤمنان را بر صراط نور دهند و منافقان را در عقب روشنى نگذارند و مؤمنان هر گاه كه روى باز پس كنند همه صراط روشن شود پس منافقان از ايشان التماس نور كنند و بديشان نرسند كما قال جل ذكره * ( يَوْمَ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ ) * اين بدل يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ است يعنى مر منفق راست اجر كريم در روزى كه گويند منافقان يا متعلق مقدر است با ذكر يعنى ياد كن روزى را كه گويند مردان منافق * ( وَالْمُنافِقاتُ ) * و زنان منافقه * ( لِلَّذِينَ آمَنُوا ) * مر آنان را كه گرويدهاند يعنى از اهل ايمان التماس نور كنند كه شما * ( انْظُرُونا ) * نظر كنيد بما يعنى روى باز پس كنيد * ( نَقْتَبِسْ ) * تا بگيريم روشنى * ( مِنْ نُورِكُمْ ) * از نور شما چون بما نگريد گويند انظرونا بمعنى انتظروانا است يعنى منتظر ما باشيد و توقف نمائيد تا كسب نور از شما كنيم و اين را به جهت آن گويند كه مؤمنان بر صراط گذرند چون بروق خاطفه بر مركبهاى خوشرفتار و منافقان پياده باشند و بعضى گفتهاند كه مؤمنان و منافقان چون از قبور برخيزند مختلط شوند و منافقان در روشنى مؤمنان راه روند چون اهل ايمان را از ايشان متميز سازند ايشان بىنور بمانند پس التماس نور كنند از مؤمنان و از مفسران نقل كردهاند كه مؤمنان در روز قيامت بعرصه گاه آيند و بنور اعمال خود از صراط چون برق جهنده گذر كنند و منافقان چون در دنيا به ظاهر ايمان با مؤمنان بوده باشند و بعد از مرگ آن نور از ايشان پنهان شده همچنين در عرصه گاه قيامت بر وجه جزاى مكر و خديعه كه مؤمنان كرده باشند چنان كه يُخادِعُونَ اللَّه وَهُوَ خادِعُهُمْ دالست بر اين به همين طريقه با ايشان سلوك كنند هم چنان كه كسى را كه فريب دهند و ايشان را نور ضعيف