الملا فتح الله الكاشاني

226

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

قرآن مفتريست بلكه آن سخن راست و درست است كه فرود آمده از نزد پروردگار تو و نظم كلام بر اسلوب صحيح و فصيح است چه حقتعالى اول اشاره باعجاز قرآن نموده بعد از آن مرتب ساخته است بر آن اينكه تنزيل آن از جانب رب العالمين است و تقرير آن فرموده بنفى ريب از آن و از روى انكار قول مشركان و تعجب از آن اضراب نموده از آن به آنچه كفار ميگويند بر خلاف آنچه ام ام منقطعه است كه موضوعست براى اضراب و بعد از آن از اين اضراب فرموده باثبات اينكه قرآن حقست و منزل از نزد حقتعالى و آن گاه بيان مقصود از تنزيل آن فرموده بقوله * ( لِتُنْذِرَ ) * يعنى قران را فرستاديم تا بيم كنى از عذاب الهى * ( قَوْماً ما أَتاهُمْ ) * قومى را كه نيامده است بديشان * ( مِنْ نَذِيرٍ ) * هيچ بيم كنندهء * ( مِنْ قَبْلِكَ ) * پيش از تو مراد زمان فترتست كه آن ما بين زمان عيسى و خاتم الانبيا است * ( لَعَلَّهُمْ ) * شايد كه ايشان ببيم كردن تو انهارا * ( يَهْتَدُونَ ) * راه يابند ترجى از جانب حقتعالى بمعنى ثبوت است يعنى تا مهتدى شوند به اين ادلهء واضحه اگر در طريق عناد و جحود سلوك نكنند بعد از آن بيان صفات كمال خود مىكند تا بندگان متنبه شده از ضلالت بهدايت ميل نمايند و ميفرمايد كه * ( اللَّه ) * خداوند به حق * ( الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ ) * آن كس است كه بيافريد آسمانها و زمينها را * ( وَما بَيْنَهُما ) * و آنچه در ميان انهاست از حيوانات و نباتات و معادن و غير آن * ( فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ) * در مدت شش روز از دنيا يعنى در مقدار زمانى كه شش روز باشد چه پيش از خلق آسمان و زمين ماه و آفتاب نبود تا شب و روز باشد * ( ثُمَّ اسْتَوى ) * پس مستولى شد * ( عَلَى الْعَرْشِ ) * بر عرش كه اعظم مخلوقاتست بقهر و استعلا و تفصيل اين در سورة الاعراف مذكور است پس اى بندگان به دو بگرويد و از راه او منحرف مشويد كه در دنيا و عقبى * ( ما لَكُمْ ) * نيست مر شما را * ( مِنْ دُونِه ) * بجز از وى * ( مِنْ وَلِيٍّ ) * هيچ دوستى كه شما را يارى كند * ( وَلا شَفِيعٍ ) * و نه هيچ شفاعت كنندهء كه شما را مدد كارى نمايد يعنى اگر از رضاى الهى و اطاعت او تعدى نمائيد هيچ ناصرى نصرت شما نكند و هيچ شفيعى شفاعت شما ننمايد و يا آنكه خداست كه متولى مصالح شما و شفيع و ناصر شما است و بنا بر اين شفيع متجوزبه است از براى ناصر چه شفيع ناصر مشفوع است فهو كقوله تعالى وَما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّه مِنْ وَلِيٍّ وَلا نَصِيرٍ پس هر گاه كه او شما را فرو گذاشت شما را هيچ ولى و ناصرى نخواهد بود * ( أَ فَلا تَتَذَكَّرُونَ ) * آيا پندپذير نميشويد از مواعظ ربانى و نصايح قرآنى و تفكر نميكنيد در آنچه گفته شده و به نظر عبرت در او نمىنگريد تا صحت ان بر شما واضح شود