الملا فتح الله الكاشاني

198

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

و من الناس من يشرى بعض الحديث الذى هو اللهو معه حاصل كه سخن فريب دهنده و مشغول سازنده و افسانهء بىاعتبار را مىخرد و بر مردمان مىخواند * ( لِيُضِلَّ ) * تا گمراه سازد ايشان را * ( عَنْ سَبِيلِ اللَّه ) * از راه خدا يعنى از استماع قرائت قرآن و يا از دين اسلام * ( بِغَيْرِ عِلْمٍ ) * ببيدانشى اين در موضع حالست يعنى در حالتى كه علم ندارد به حال آن چيزى كه ميخرد آن را و بسوء عاقبت آن و يا عالم نيست بتجارت و بصيرت ندارد به آنكه استدلال مىكند لهو را بقرائت قرآن و ضلال را بهدى و باطل را به حق و نحوه قوله تعالى فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ وَما كانُوا مُهْتَدِينَ اى ما كانوا مهتدين لتجارة بصراء بها * ( وَيَتَّخِذَها ) * و فرا ميگيرد راه خداى را * ( هُزُواً ) * افسوس و سخريه و حفص و حمزه و يعقوب و كسايى بنصب ميخوانند عطف بر يضل يعنى تا فرا گيرد دين خداى را بسخريه * ( أُولئِكَ ) * آن گروه * ( لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ ) * مر ايشان راست عذاب خوار كننده كه سبى و قتلست در دنيا و عذاب و خزى در عقبى بجهة اهانت ايشان حق را بايثار باطل بر آن اكثر مفسران بر آنند كه مراد بلهو حديث غنا است و اينقول ابن عباس است و ابن مسعود و غيرهما و اين از ابى جعفر و ابى عبد اللَّه و ابى الحسن الرضاع نيز مروى است و مجاهد گفته كه آيه در شان كسانيست كه جاريات مغنيه خريدندى و مردم را باستماع اصوات و الحان ايشان از شنيدن حق بازداشتندى و ايشان را بر آن داشتندى كه معاشرت كنند با كسى كه ارادهء اسلام كرده تا بجهة مشغولى او بالحان لذيذهء ايشان از آن قصد بر گردد و در كشاف نيز گفته كه بعضى از ايشان مغنيات ميخريدند و چون از كسى مييافتند كه قصهء اسلام دارد او را ميطلبيدند و نزد مغنيهء خود ميبردند و به آن مغنيه مىگفتند اطعميه و اسقيه و غنيه وى را طعام ده و شراب بياشامان و غنا كن براى او و بعد از آن بآنشخص مىگفتند كه هذا خير مما يدعوك اليه محمد من الصلاة و الصيام و ان تقاتل بين يديه اين بهتر است از آنچه محمد تو را بدان دعوت مىكند از نماز و روزه و مقاتله كردن نزد او و ابو امامه از پيغمبر ( ص ) روايت كرده كه لا يحل بيع المغنيات و لا شراؤهن و لا التجارة فيهن و لا اثمانهن و قد نزل تصديق ذلك فى كتاب اللَّه * ( وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ ) * الاية حلال نيست بيع كنيزان مغنيه و نه شراء ايشان و نه تجارت در ايشان و نه در ثمنهاى ايشان و تصديق اين آيه * ( وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي ) * است كه در كتاب خدا است مراد آنست كه بيع و شراء مغنيات حرام است گاهى كه غرض از اين آن باشد كه براى صاحب خود تغنيه كنند و يا مردمان را به جهت استماع آن از دين و عمل صالح باز دارند و بعد از آن فرمود كه و الذى نفسى بيده ما رفع رجل عقيرته يتغنى الا او تدفه شيطانان يضربان ارجلهما على ظهره و صدره حتى يسكت بخدايى كه نفس من بيد