الملا فتح الله الكاشاني
196
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
درست است و حقتعالى بر آن وفا نخواهد نمود چه خلاف وعده موجب و مستلزم قبحست كه بر او ممتنع است پس البته انجاز وعده خواهد كرد * ( وَلا يَسْتَخِفَّنَّكَ ) * و بايد كه ترا بر خفت و سبكبارى و قلق و اضطراب و عدم شكيبايى ندارند * ( الَّذِينَ لا يُوقِنُونَ ) * آنان كه بيگمان نميشوند در امر معاد يعنى بايد كه بجهة تكذيب ايشان امر بعث را و ايذاء ايشان ترا در دعوت تو فتور راه نيابد چه ايشان اهل شك و ضلالتند و اين از ايشان بديع و غريب نيست پس در امر دين خود ثابت قدم باش و در دعوت راسخ باش جبائى تفسير اين آيه بر اين نهج كرده كه بايد كفر و جحود و تكذيب ايشان ترا بر آن ندارد كه تعجيل كنى در دعا براى نزول عذاب بر ايشان چه آن بوقتى مقرر باز بسته است و چون آن وقت در آيد حكم الهى بظهور رسد پس طريق صبر و رفق پيش گير تا بآنوقت سورة لقمان مكيست الا سه آيه كه آن وَلَوْ أَنَّ ما فِي الأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ است تا به آخر كه نزد ابن عباس در مدينه فرود آمده و عدد آيات آن سى و سه است بعدد حجازى و سى و چهار نزد غير ايشان و اختلاف در دو آيتست الم كوفى مُخْلِصِينَ لَه الدِّينَ بصرى و شامى ابى ابن كعب از پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله روايت كرده كه هر كه سورهء لقمن بخواند در قيامت رفيق و مصاحب لقمان باشد و بعدد هر كه امر بمعروف و نهى از منكر كند خداى تعالى او را ده حسنه بنويسد و محمد ابن جبير از پدر خود روايت كرده كه ابى جعفر عليه السّلام فرمود كه هر كه قرائت سوره لقمن كند در شب حقتعالى سى فرشته را بر او موكل گرداند كه حفظ او نمايد از ابليس و جنود او تا صبح و اگر در روز قرائت آن كند نگهبانى او كنند از ابليس و لشگر او تا شب و بدانكه چون حقتعالى ختم سورهء روم نمود بذكر آيات داله بر صحت نبوت افتتاح اين سوره نمود بذكر آيات قرآن و فرمود كه * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ الم ) * دانسته شد كه حروف مقطعه مبادى سور و مفاتح كنوز عبراند و در الم گفتهاند كه الف اشارتست به انا و لام به لى و ميم بر منى يعنى انا اللَّه ولى جميع صفات الكمال و منى الغفران و الاحسان و اشهر اقوال آنست كه بمعنى انا اللَّه اعلم است يعنى منم خدايى كه ميدانم همه چيزها را * ( تِلْكَ ) * اين آيات * ( آياتُ الْكِتابِ ) * آيتهاى قرآنست * ( الْحَكِيمِ ) * كه خداوند حكمتست و يا متضمن حكمة و يا محكم كه در او تناقض نيست يا حاكم ميان حلال و حرام و بنا بر اول حكيم در تقدير