دستورى داد خدا يعنى امر كرد * ( أَنْ تُرْفَعَ ) * آنكه برداشته شود قدر آن بتعظيم يعنى بلند قدر و بزرگ مرتبه دانند و از جملهء تعظيم قدر آن تطهير آن است از معاصى و ارجاس و ادناس و يا برداشته شود در آن آوازها به حق تعالى در حوائج و بعضى رفع را حمل كرده‌اند بر بلند ساختن و برافراشتن بنا چنانچه وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ يعنى خانهاى كه حقتعالى امر كرد كه بلند برافراشته شود * ( وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُه ) * و ياد كرده شود در آن خانها نام و مراد از اين بيوت مساجد است كه اشرف اماكن و ارفع مساكن است و در آن جا بذكر و نماز و تلاوة اشتغال بايد نمود و از سخن دنيا و از كلام ما لا يعنى محترز بايد بود و تقييد تمثيل مذكور به اين به جهت آن است كه تا تمثيل به چيزى باشد كه وضع اين از براى خير است يا بجهة مبالغه در تمثيل چه قناديل مساجد اعظم قناديلند و يا تمثيل صلوة مؤمنان است يا ابدان ايشان بمساجد و جمع بيوت منافى وحدت مشكاة نيست زيرا كه مراد بمشكوة آن چيزى است كه او را اينوصف ثابت باشد بدون اعتبار وحدت و كثرة و يا متعلق است بما بعد كه آن يسبح است اى ( يسبح له رجال فى بيوت ) و ح تكرير جار و مجرور كه آن فى بيوت و فيها است براى تاكيد است كقولك زيد فى الدار جالس فيها و نميتواند بود كه متعلق بذكر باشد زيرا كه آن صلهء آن است و صلهء آن در ما قبل آن عمل نمىكند و يا متعلق است بفعل محذوف مثل سبحوا فى بيوت يعنى تسبيح كنيد خداى را در اين بيوت و تنكير بيوت براى تعظيم است و در مجمع البيان آورده كه نزد ابن عباس و حسن و مجاهد و جبائى و قتاده مراد ببيوت مذكوره مساجد است و يعضده قول النبى ( ص ) المساجد بيوت اللَّه فى الارض و هى تضيء لاهل السماء كما تضيء النجوم لاهل الارض مسجدها در زمين روشنى ميدهند و ميدرخشند مر اهل آسمانها را هم چنان كه ستارگان روشنى ميدهند براى اهل زمين و گويند بيوت عبارت از چهار مسجد است كه بامر الهى متصدى عمارت آنها پيغمبران بوده‌اند كعبهء معظمه كه بسعى خليل و مدد اسمعيل تمام شده و بيت المقدس كه رفع قواعد آن در ايام خلافت داود ( ع ) بوده و اتمام آن بر دست سليمان ( ع ) اتفاق افتاد و مسجد مدينه و مسجد قبا كه هر دو باشارت حضرت خاتم الانبياء ( ص ) بوده و نزد بعضى مراد بيوت انبياست و ثعلبى كه يكى از مشاهير علماء اهل سنة است در تفسير خود آورده كه ابان بن تغلب از بقيع بن حارث روايت كرد و وى از انس بن مالك و بريده كه اين هر دو گفتند كه انه سئل النبى ( ص ) لما قرء الاية اى بيوت هذه فقال بيوت الانبياء فقام ابو بكر فقال يا رسول اللَّه بيت على و فاطمة منها فقال نعم من افاضلها يعنى انس بن مالك و بريده روايت كرده‌اند كه روزى رسول ( ص ) اين آيه ميخواند مردى گفت يا رسول اللَّه اين خانه هاى معظم و سراهاى مكرم كدام است فرمود كه خانهاى پيغمبران ابو بكر گفت يا رسول اللَّه خانهء فاطمه و على از آن جمله است فرمود آرى خانهء على و فاطمه از فاضلترين آن خانهاست و مؤيد اينقول است قوله تعالى إِنَّما يُرِيدُ اللَّه