الملا فتح الله الكاشاني

96

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

نيل را خون گردانيد همين كه سبطى ميخوردند آب صاف بود و اگر قبطى ميخوردند خوناب بود اگر از يك طرف خوردند بآنطرف كه سبطى خوردى آب صاف بود و به اين طرف كه قبطى مىخورد خوناب بود گفتند كه اين نوبت محنت عظيمتر است چه ما را شربتى آب نيست و همه خوناب شده است و از تشنگى نزديك است كه همه هلاك شويم فرعون گفت كه اين سحر موسى است گفتند چگونه سحر است كه ما و بنى اسرائيل از رود نيل آب برميگيريم آنچه در سبوى ما است خونست و آنچه در ظرف ايشانست آب ايشان آب ميخورند و ما خون ميخوريم چون كار بر ايشان سخت شد زنان ايشان كه همسايهء بنى اسرائيل بودند نزد ايشان آمدند و آب خواستند ايشان از سبوى خود آب صافى به ايشان دادند چون قبطيان خواستند كه بخورند خون شده بودى و فرعون چنان از تشنگى بيطاقت شد كه گفت پوست درخت تر بياوردند تا بمكد چون آن را بمكيد در دهن او خون شده بود تا هفت روز بر اين منوال بود ديگر باره نزد موسى آمده استغاثه نمودند و تضرع كردند و بعهود و مواثيق غليظ بموسى گفتند كه البته اين نوبت ايمان آوريم و چون موسى دعا فرمود و اين بلا از ايشان رفع شد به شرط خود وفا نكردند و ايمان نياوردند كما قال اللَّه تعالى * ( وَلَمَّا وَقَعَ ) * و هر گاه واقع شد و فرود آمد * ( عَلَيْهِمُ ) * بر فرعونيان * ( الرِّجْزُ ) * عذابى از انواع عذاب كه مذكور شد * ( قالُوا ) * گفتند از روى تضرع * ( يا مُوسَى ادْعُ لَنا ) * اى موسى بخوان براى ما * ( رَبَّكَ ) * آفريدگار خود را * ( بِما عَهِدَ عِنْدَكَ ) * به آنچه عهد كرده است نزد تو ما مصدريه است يعنى بعهدى كه به تو كرده كه هر گاه او را بخوانى او را اجابت كند و يا به اين عهد كه هر گاه كه قوم تو قبول كنند كه ايمان آرند عذاب از ايشان بردارد و يا مراد بعهد نبوتست و اين صله ادع است يا حال است از ضميرى كه در او است يعنى ادعوا اللَّه متوسلا اليه بما عهد عندك با متعلق است بفعل محذوف كه التماس ايشان دالست بر آن مثل ( اسعفنا الى ما نطلب منك به حق ما احد عندك ) يا قسم است بنا بر آنكه مراد بعهد نبوت باشد و جواب او اينكه * ( لَئِنْ كَشَفْتَ ) * هر آينه اگر بازبرى و زايل گردانى * ( عَنَّا الرِّجْزَ ) * از ما اين عذاب را * ( لَنُؤْمِنَنَّ ) * هر آينه ايمان آريم و تصديق كنيم * ( لَكَ ) * مر تو را * ( وَلَنُرْسِلَنَّ ) * و هر آينه بفرستيم * ( مَعَكَ بَنِي إِسْرائِيلَ ) * با تو بنى اسرائيل را تا هر كجا كه خواهى ببرى * ( فَلَمَّا كَشَفْنا ) * پس آن وقت كه برديم بدعاى موسى و رفع كرديم * ( عَنْهُمُ الرِّجْزَ ) * از ايشان عذاب را و تاخير كرديم * ( إِلى أَجَلٍ ) * تا مدتى از زمان كه بى شبهه * ( هُمْ