الملا فتح الله الكاشاني

43

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

محسن الامل چون عاصيان و اميد همه برحمت بى غاية و فضل بىنهايت اوست يكى از اكابر شيوخ در مناجات خود گفته كه بار خدايا اگر وفاداران به تو اميد دارند جفا كاران نيز به غير از تو پناهى ندارند و بدانكه خاتمهء آيه ترجيح طمع است و تنبيه بر آنچه وسيلهء اجابت است و تدكير قريب بجهة آنست كه رحمت بمعنى رحم است و يا بجهة آنكه صفت موصوف محذوفست اى امر قريب و يا بنا بر تشبيه او بفعلى كه بر معنى مفعول است و يا بفعلى كه بمعنى مصدر است چون نقيض و يا براى فرق ميان قريبى كه مأخوذ باشد از نسب و قريبى كه مأخوذ از غير نسب باشد و يا بجهة آنكه تانيث رحمة غير حقيقى است و در امان الاخطار مذكور است كه هر كه اين سه آيه بخواند و در عقب آن بگويد ( استغفر اللَّه الذى لا إله الا هو الحى القيوم و اتوب اليه اللهم اغفر لى ذنوبى فانه لا يغفر الذنوب الا انت ) حق سبحانه و تعالى فرمايد كه اى ملائكه من گواه باشيد كه جميع گناهان اين بنده را آمرزيدم و چون حق سبحانه در اين آيات اخبار فرمود به آنكه او آفريدگار سماوات و ارض است و آنچه در آنها است از بديع و صنايع قدرت در عقب آن نيز اظهار قدرت و ربوبية خود كرده ميفرمايد كه * ( وَهُوَ الَّذِي ) * و او است آن كس كه * ( يُرْسِلُ الرِّياحَ ) * ميفرستد بادهاى چهار گانه را * ( بُشْراً ) * در حالتى كه مژده دهنده‌اند * ( بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِه ) * پيش از نزول رحمة او كه بارانست بشر مخفف بشريست كه جمع بشير است و بشارة رياح بمطر به اين وجه است كه صبا آثارهء سحاب مىكند و شمال جمع آن مينمايد و جنوب او را باران كند و دبور آن را متفرق ميسازد و استعمال رحمة بمعنى مطر در كلام شايعست و در خبر است كه رسول صلى اللَّه عليه و آله چون باد سختى بديدى ترسناك شدى و انديشه ناك شدى و چون از پى آن باران آمدى مطمئن شدى و گفتى جاعت الرحمة و بعد از آن فرمودى كه از چنين بادها بترسيد كه اين از علامات قيامت است و نشانهء عذاب و اگر بر اثر آن باران آيد رحمت باشد آورده‌اند كه در عهد يكى از خلفاى ثلثه مردى را گرفتند كه بكشند امير المؤمنين عليه السلام فرمود كه چه گناه كرده گفتند كه كلمهء كفر ميگويد و بر آن اصرار مىكند و از آن توبه نميكند فرمود آن چيست گفتند كه ميگويد بر ناديده گواهى مىدهم و فتنه را دوست مىدارم و از رحمت خدا ميگريزم حضرت فرمود اگر گناه و كفر او اين است من نيز همين ميگويم چه اين عين ايمان و طاعتست گفتند چگونه يا امير المؤمنين عليه السّلام فرمود اما اينكه گفت بر ناديده گواهى مىدهم بر هستى حق سبحانه گواهى ميدهد و خداى را نتوان ديد و اينكه گفت كه فتنه را دوست ميدارم مراد وى مال و فرزندانست كقوله تعالى أَنَّما أَمْوالُكُمْ وَأَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ و اينكه گفت از رحمت خدا ميگريزم مراد