امور او است نه غير او * ( تَبارَكَ اللَّه ) * بزرگ است خداى بوحدانيت در الوهيت و فردانيت و ربوبيت * ( رَبُّ الْعالَمِينَ ) * پروردگار و آفريدگار عالميانست در انوار گفته كه چون كفره اتخاذ الههء باطله كرده‌اند حقتعالى در اين آيه بيان فرمود كه مستحق ربوبية يكى است كه آن اللَّه سبحانه اسب زيرا كه خلق و امر مر او راست چه او سبحانه خلق عالم فرموده بر ترتيب قويم و تدبير حكيم پس ابتداع افلاك نموده و بعد از آن تزيين آن فرمود بكواكب كما اشار بقوله فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ و قصد ايجاد اجرام سفليه كرده جسمى آفريد كه قابل ( صور متبدله و هيئات مختلفه ) است بعد از آن تقسيم آن صور نمود بصور نوعيه متضادة الآثار و الافعال و اشار بقوله خَلَقَ الأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ اى ( فيما جهة السفلى فى يومين ) و بعد از آن ابداع فرمود انواع مواليد و معادن و حيوانات و نباتات بتركيب مواد آن اولا و تصوير آن ثانيا كما قال بعد قوله خَلَقَ الأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ وَجَعَلَ فِيها رَواسِيَ الى قوله وَقَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ اى ( مع اليومين الاولين ) لقوله فى سورة السجدة اللَّه الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ و چون عالم ملك را تمام گردانيد قصد تدبير آن فرمود مانند ملك جالس بر عرش براى تدبير مملكت پس تدبير امر سماوات و ارض كرد بتحريك افلاك و تسيير كواكب و تكرير ليالى و ايام بعد از آن تصريح فرموده به آنچه فذلكه تقرير و نتيجه آنست و فرمود كه * ( أَلا لَه الْخَلْقُ وَالأَمْرُ تَبارَكَ اللَّه رَبُّ الْعالَمِينَ ) * بعد از آن امر فرمود ايشان را بپرستش خود بر وجه تذلل و اخلاص و فرمود كه * ( ادْعُوا رَبَّكُمْ ) * بخوانيد پروردگار خود را يعنى پرستش او كنيد * ( تَضَرُّعاً ) * بر وجه تضرع و زارى * ( وَخُفْيَةً ) * و از روى پوشيدگى و پنهانى در انوار گفته كه اين هر دو مصدراند در موضع حال اى متضرعين و مخفين يعنى در حالتى كه تضرع كنندگان و پنهان نمايندگان باشيد چه تضرع نشانهء احتياج باشد و اخفا دليل اخلاص و محتاج مخلص را روى نااميدى نيست * ( إِنَّه ) * بدرستى كه خدا * ( لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ) * دوست نميدارد از حد در گذرندگانرا يعنى آنها كه دعاى بد كنند در حق ما مستحق يا در دعا فرياد كنند تا بر آميخته شود يا چيزى طلبند از خدا كه لايق نباشد آن را چون رتبه انبيا و صعود بر مدارج سما و از حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله مرويست كه سيكون قوما يعتدون فى الدعاء و حسب المرء ان يقول اللهم انى اسئلك الجنة و ما قرب اليها من قول او عمل يعنى زود باشد كه قومى پيدا شوند كه در دعا اعتدا كنند و زياده از فوق رتبهء خود طلبند همين كافى است كه بنده در دعا گويد بار خدايا