يعنى قوله لَقَدْ جاءَكُمْ الى قوله * ( وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ ) * سورة يونس عليه السلام مكى است نزد اكثر مفسرين و از ابن عباس و قتاده مرويست كه الا سه آيه كه در مدينه نازل شده فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنا تا آخر سه آيه و نزد ابن مبارك الا ايه و منهم من يؤمن الاية كه دربارهء يهود مدينه نازل يافته و عدد آيات آن صد و نه است نزد جميع غير از شامى و اختلاف در سه آيه است مُخْلِصِينَ لَه الدِّينَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ شامى است و مِنَ الشَّاكِرِينَ غير شامى و ابى بن كعب از پيغمبر ص روايت كرده كه هر كه اين سوره را قرائت كند بعدد هر كه تصديق يونس عليه السّلام كرده و تكذيب او نموده و بعدد هر كه با فرعون غرقشده ده حسنه براى او بنويسند و از ابى عبد اللَّه عليه السّلام مرويست كه هر كه تلاوت سورهء يونس كند در هر دو ماه يا سه ماه از جاهلان نباشد و روز قيامت از مقربان بارگاه عزت بود و بدانكه چون حق سبحانه و تعالى ختم سورهء برائه فرمودند بر رسول صلى اللَّه عليه و آله افتتاح اين سوره نيز بذكر او كرده و به آن چه به او نازل شد از قرآن و فرمود * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ الر ) * دانسته شد كه حروف مقطعه نزد بعضى اسامى سوراند و نزد قتاده نامى است از نامهاى قرآن و علم الهدى رحمه اللَّه فرموده كه حق تعالى نام مينهد سوره را بهر چه اراده و حكمت او به آن تعلق گرفته باشد و آنچه مشهور است الر بمعنى انا اللَّه الرحمن است يا انا اللَّه ارى و در بحر آورده كه مقسم به است و هر حرفى اشارتيست از حق به حبيب خودش محمد صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم يعنى سوگند ميخورم بآلاى خود بر تو در ازل و بلطف من با تو در وجود و برأفت من مر تو را تا ابد جواب قسم اينست كه * ( تِلْكَ ) * اين سوره يا تمام قرآن * ( آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ ) * آيتهاى قرآنست كه مشتملست بر حكمت يا وصف آن بحكمت باعتبار آنست كه كلامى است نازل از نزد حكيم مطلق و يا حكم كننده است ميان حلال و حرام و حاكم به بهشت كسى را كه اطاعت نمايد و به دوزخ آن را كه عصيان ورزد و يا محكم و متقن است كه در وى تناقض و اختلاف نيست يا آنكه هرگز رقم نسخ بر وى كشيده نشود يا كسى بر تغيير آن قادر نبود و نزد قتاده و مجاهد مراد بكتاب تورية و انجيل است و ساير كتب سابقه كه بر انبيا نازل شده يعنى اين سوره از آيات كتب الهيه است كه قبل از اين منزل گشته و گويند مراد لوح محفوظ است يعنى آن چه اين سوره متضمن آنست از آياتيست كه در لوح محفوظ مثبت است و از ابن عباس مرويست كه چون اساس نبوت محمد ( ص ) تاكيد يافت و حضرت پروردگار عز شانه او را برسالت اختصاص داد صناديد قريش اظهار انكار كرده گفتند عجب است كه خداى رسولى را