الملا فتح الله الكاشاني
348
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
بعد از ذم اهل كفر و نفاق و توعيد و تهديد ايشان بعقاب و عذاب بر سبيل عموم خطاب بجميع بندگان مىكند و به قسم تأكيد آن خطاب مىكند و ميگويد * ( لَقَدْ جاءَكُمْ ) * هر آينه براستى و درستى و تحقيق كه آمد به شما اى كافهء مكلفان * ( رَسُولٌ ) * فرستادهء به حكم خدا * ( مِنْ أَنْفُسِكُمْ ) * از شما يعنى از جنس شما در بشريت كه تا بواسطهء جنسيت با او مخالطه كنيد و بر وجه سهولت افاده و استفادهء وجود گيرد يا آمد بشما اى اعراب رسولى از شما متكلم بلغت شما يا از قبيلهء شما از ابن عباس مرويست كه هيچ قبيلهء نبود در عرب الا كه حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله رشته از قرابتى بدان پيوسته نبود و در قرائت شاذه منقول از آن حضرت و فاطمه عليهم السلام من انفسكم واقع شده بفتح فا كه افعل تفضيل است مشتق از نفاسه يعنى نفيستر و شريفترين شما هم در نسب و هم در حسب و در اخبار آمده كه پدران آن حضرت بعضى انبيا بودند و بعضى اوصيا و بعضى ملوك و از صادق عليه السلام منقولست كه انه من نكاح لم يصبه شيء من ولادة الجاهلية او از نكاحى بوجود آمده كه ولادت جاهليت به او نرسيده بود يعنى اباى او هيچ كافر نبودند و قتاده گفته كه حقتعالى او را از شريفترين بندگان گردانيد تا كسى حسد بر نبوت او نبرد و از ابن عباس روايت كردهاند كه آن حضرت صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود كه ما ولدنى من سفاح اهل الجاهلية ما ولدنى الا نكاح كنكاح الاسلام حاصل كه حق تعالى بر بندگان منت نهاده به آن كه وى از ايشانست زيرا كه هر گاه كه مواد و منشأ او را شناخته باشند و در حين صغر و كبر مشاهدهء حال او كرده باشند و بصدق و امانت او عارف شده و بر چيزى كه موجب نقض باشد از او مطلع نشده پس سزاوار آنست كه بقبول و انقياد اقرب باشد و با وجود اين صفت عالى * ( عَزِيزٌ عَلَيْه ) * سخت و دشوار است بر او * ( ما عَنِتُّمْ ) * آن چه در رنج افتيد بدان از كفر و ضلالت و به جهت آن معذب شويد يعنى لطف و شفقت و مرحمت او نسبت بشما بر وجهى است كه نميخواهد كه بسبب صدور عمل بدى كه از شما صادر مىشود گرد اذيتى و بليتى بدامن شما بنشيند و بسبب اين پيوسته در صدد تزكيه شما است و همگى همت او مصروفست بر آنكه هيچ عمل بدى از شما ظاهر نشود تا موجب ضرر شما نشود و بعضى بر لفظ عزيز وقف ميكنند و او را وصف رسول صلَّى اللَّه عليه و آله ميدانند يعنى پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله ارجمند است و بزرگ قدر و غالب بر اعادى دين و معنى عليه ما عنتم آنكه بر او است آن چه كنيد از گناه يعنى اعتذار آن برويست نزد پروردگار روز قيامت بشفاعت تدارك خواهد نمود و در اين معنى گفتهاند كه شعر نماند بعصيان كسى در گرو كه دارد چنين سيدى پيش رو اگر دفترت از گنه پاك نيست چه او عذر خواهت بود باك نيست و نيز از صفات جميلهء او اينست كه * ( حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ ) * حريص است بر اسلام شما و اصلاح نيات شما * ( بِالْمُؤْمِنِينَ ) * بگرويدگان از شما و از غير شما