الملا فتح الله الكاشاني

188

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

اصابنا ما اصابنا ) اين هنگام دانستيم كه مراد از اين آيه مائيم پس مخالفت كرديم و رسيد آنچه بما رسيد يعنى مخالفت بيعت امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه كرديم و با او در مقام مقاومت و محاربه در آمديم و به جهت آن مفتون شديم از سدى منقولست كه اين آيه در روز بدر نازل شد و در روز حمل نتيجه آن فتنه بايشان رسيده در مقام مقاتله و محاربه درآمدند و در غير انوار نيز مذكور است كه محتملست كه فتنه مخصوص باشد بظالمان و تقدير اينست كه اتقوا عذابا تصيب الظالم خاصة و مقوى اينست قرائت * ( لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً ) * و نزد بعضى لاء در تصيبن زايده است و ميتواند بود كه الف لاء در لا تصيبن براى اشباع فتحه باشد و اصح و اظهر آنست كه لا بر اصل خود است و از ابن عباس نقل است كه چون اين آيه نازل شد پيغمبر ( ص ) فرمود كه من ظلم عليا مقعدى هذا بعد وفاتى فكانما جحد نبوتى و نبوة الانبياء قبلى هر كه بر على ظلم كند در اين جايى كه من نشسته‌ام و اين مقام از وى غصب كند بعد از وفات من چنان بود كه انكار نبوة من كرده و انكار نبوت همهء پيغمبران كرده كه پيش از من بوده‌اند حذيفه يمانى گفته رسول خداى ( ص ) فرموده كه از بعضى از ياران من چيزها سانح گردد كه ايشان را حقتعالى نيامرزد و صحبت من با ايشان منجى ايشان نشود و به هلاكت ابدى گرفتار گردند ابو هريره گفت كه رسول اللَّه ( ص ) فرمود كه قيامت قايم نشود تا كه پيدا شود فتنهء عمياء و ظلماء كه هر كه در آن فتنه خفته بود به از آن بود كه نشسته بود و آن كس كه نشسته بود به از آن كس كه ايستاده بود و آن كس كه ايستاده بود به از آنكه رونده بود يكى از اصحاب گفت يا رسول اللَّه ( ص ) اگر اين فتنه مرا دريابد و من در تاختن باشم گفت بايست گفت اگر ايستاده باشم گفت بنشين گفت اگر نشسته باشم گفت دستها را با خود گير و خود را نگاهدار كه از مظلومان باشى نه از ظالم و نيز آن حضرت فرمود كه چون فتنه دررسد و مردمان را پست كند عالم از آن فتنه بعلم نجات يابد و ثعلبى نيز باسناد خود از حذيفه نقل كرده كه پيغمبر ( ص ) فرمود كه اتتكم فتن كقطع الليل المظلم يهلك فيها كل شجاع بطل و كل راكب موضع و كل خطيب مصقع و در حديث ابو ايوب انصاريست كه حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود يا عمار انه سيكون بعدى هنات حتى يختلف و له السيف بينهم و حتى يقتل بعضهم بعضا و حتى يبرء بعضهم من بعض فاذا رايت ذلك فعليك بهذا الاصلع عن يمينى على بن ابى طالب فان سلك الناس كلهم واديا و سلك على واديا فاسلك وادى على دخل عن الناس يا عمار ان عليا لا يردك عن هدى و لا يدلك على ردى يا عمار طاعة على طاعتى و طاعتى طاعة اللَّه مضمون حديث راجع است به اينكه حضرت رسالت پناه صلَّى اللَّه عليه و آله بعمار فرمود كه اى عمار زود باشد كه بعد از من فتن و قبايح عظيمه ظاهر شود به آنكه شمشير در ميان كشيده شود و بعضى بعضى را بكشند و برخى از برخى براءة كنند و چون اين حال را مشاهده كنى پس بر تو است كه متمسك به اين اصلع شوى كه در طرف راست من نشسته كه