الملا فتح الله الكاشاني

189

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

على بن ابى طالب است چه اگر همهء مردمان در وادى سلوك كنند و على در وادى تو در وادى على سلوك كن و بگذار همهء مردمان را يا عمار بدرستى كه على تو را از راه راست نگرداند و بر هلاكت راهنمونى نكند اى عمار اطاعت على اطاعت منست و اطاعت من اطاعت خداست و اين حديث را سيد ابو طالب هروى باسناد خود از علقمه و اسود نقل كرده از ابو ايوب و در كتاب شواهد التنزيل كه جامع آن حاكم ابو القسم خسكانى است ره مذكور است كه حدثنا السيد ابو احمد مهدى بن نزار الحسنى قال حدثنى محمد بن ابى القاسم بن الحسن قال حدثنا ابو سعيد محمد بن الفضل بن محمد قال حدثنا محمد بن صالح العزرمي قال حدثنا ابو الرحمن بن ابى حاتم قال حدثنا ابو سعيد الاشبح عن ابى خلف الاحمر عن ابراهيم بن عثمان عن سعيد بن ابى عروبه عن قتاده عن سعيد بن المسيب عن ابن عباس قال لما نزلت هذه الاية * ( وَاتَّقُوا فِتْنَةً ) * قال النبى صلَّى اللَّه عليه و آله من ظلم عليا مقعدى هذا بعد وفاتى فكانما جحد نبوتى و نبوة الانبياء قبلى و ترجمهء اين حديث مذكور شد * ( وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه ) * و بدانيد كه خداى * ( شَدِيدُ الْعِقابِ ) * سخت عقوبت است بر كسى كه ظلم او متعدى به غير شود ( فلعنة اللَّه من ظلم محمد و آل محمد و غضب اللَّه على من غضب مقامهم و ازالهم عن مرتبتهم و منعهم عن مناصبهم ) بعد از آن حقتعالى تذكير اهل ايمان مىكند از حالت سالفهء ايشان و اظهار انعام خود مىكند بر ايشان به نصر و تابيد و تكثير مىفرمايد * ( وَاذْكُرُوا ) * و ياد كنيد اى مهاجران * ( إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ ) * چون بوديد اندك * ( مُسْتَضْعَفُونَ فِي الأَرْضِ ) * بيچارگان در زمين مكه پيش از هجرت * ( تَخافُونَ ) * مىترسيديد * ( أَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ ) * از آنكه بربايند شما را كفار قريش و خايف بوديد از آنكه چون از مكه بيرون آييد مشركان بر شما تاختن آرند * ( فَآواكُمْ ) * پس جاى داد شما را در مدينه * ( وَأَيَّدَكُمْ ) * و تقويت داد شما را * ( بِنَصْرِه ) * به يارى دادن خود بمظاهرة و انصار يا بامداد ملائكه در بدر * ( وَرَزَقَكُمْ ) * و روزى داد شما را * ( مِنَ الطَّيِّباتِ ) * از غنايم پاكيزهء كه بر امم پيشين حلال نبوده * ( لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ) * تا شايد كه شما سپاس دارى كنيد بر اين نعمتها و گويند خطاب بكافهء عربست كه ذليل بودند در دست ملوك فارس و روم ببركت ميمنت حضرت رسالت پناه صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم عزيز و ارجمند شدند و بر همه ملوك فارس و روم غالب گشتند و ثعلبى در تفسير خود آورده كه بعضى از صحابه سخنان از رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله مىشنيدند و در افشاى آن ميكوشيدند و منافقان بر آن اطلاع يافته خبر بمشركان ميرسانيدند حقتعالى اين آيه را فرستاد كه * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد * ( لا تَخُونُوا اللَّه وَالرَّسُولَ ) *