لايق نيست يكبارگى ترك كردند چهارم در زمانى كه عثمان بن مالك طرح ضيافتى افكند و بعضى از مسلمانان را كه سعد بن وقاص از ايشان بود بمهمانى آورد و بعد از طعام بر شرب خمر اقدام نمودند در حال مستى سعد وقاص انشاء شعرى كه مشتمل بر هجاء انصار بود ياد كرد يكى از مجلسيان سر سعد را شكسته مجلس را منغص گردانيد و سعد شكايت آن حكايت در مجلس معلاى آن حضرت كرد عمر آنجا حاضر بود گفت ( اللهم بين بيانا لنا فى الخمر بيانا شافيا ) اين آيه آمد كه * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * اى گروه مؤمنان * ( إِنَّمَا الْخَمْرُ ) * جز اين نيست كه خمر و همهء مسكرات در اين داخل است * ( وَالْمَيْسِرُ ) * و قمار باختن و اين نيز عام است و شامل نرد و كعب و بيضه و جوز و غير آن بروايت صحيحه از باقر صلوات اللَّه عليه و غيرها * ( وَالأَنْصابُ ) * و بتانى كه نصب كرده‌اند براى عبادت * ( وَالأَزْلامُ ) * و تيرهاى قداح و تفسير قمار و ذكر انواع آن در سورة البقرة مذكور شد * ( رِجْسٌ ) * پليد است و كريه و عقول از آن متنفر و اين اسم هر چيزيست كه عقل و شرع استقذار و استكراه آن نمايد خواه نجس العين باشد يا نه و افراد آن به جهت آن است كه خبر خمر است و خبر معطوفات محذوفست و يا كه خبر مضاف محذوفست كانه قال ( انما تعاطى الخمر و الميسر ) يعنى فرا گرفتن اين امور رجس است * ( مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ ) * از وسوسه و تزيين شيطان زيرا كه مسبب است از تسويل و تزيين او * ( فَاجْتَنِبُوه ) * پس اجتناب كنيد از اين پليد و يا از آنچه مذكور شد يا از تعاطى آن و يا از عمل شيطان * ( لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ) * باشد كه رستگار شويد باجتناب از اين بعد از آن تقرير حسن آن مىكند بقوله * ( إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ ) * جز اين نيست كه ميخواهد شيطان * ( أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَالْبَغْضاءَ ) * آنكه افكند در ميان شما دشمنى و خصومت را * ( فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ ) * در خوردن خمر و باختن قمار * ( وَيَصُدَّكُمْ ) * و باز دارد شما را * ( عَنْ ذِكْرِ اللَّه ) * از ياد كردن خداى * ( وَعَنِ الصَّلاةِ ) * و از نماز گذاردن تخصيص خمر و ميسر بذكر و شرح آنچه در آنها است از و بال تنبيه است بر اينكه اين هر دو مقصود بالذات و مراد البياناند و ذكر انصاب و از لام به جهت دلالت است بر آنكه مثل خمر و ميسرند در حرمت و شريت كقوله عليه السّلام شارب الخمر كعابد الوثن و تخصيص صلاة بذكر به جهت تعظيم است و اشعار بر آنكه مانع از صلاة همچون چيزيست كه مانع باشد از ايمان از حيثيت آنكه صلاة عماد ايمان است و فارق ميان آن و كفر بعد از آن حث فرموده بر اينها