الملا فتح الله الكاشاني

231

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

چه بعد از ثبوت محاربهء او و وقوع او در برابر امام توبه او مانع حد او نيست * ( فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه ) * پس بدانيد آنكه حقتعالى * ( غَفُورٌ رَحِيمٌ ) * آمرزنده است بتوبه و مهربان بر تايبان بدانكه نزد ما و نزد شافعى اين استثنا است از حقوق اللَّه اما حقوق الناس از قتل و جرح و مال ساقط نميشود مگر بقصاص و اداى مال خواه موجود باشد بعينه يا تلف شده باشد فحينئذ بر او رد عين است با بقايا قيمت آن با تلف و نزد بعضى استثنا است از همهء حقوق مگر گاهى كه مال يافت شود كه آن زمان اخذ بايد كرد و تقيد توبه به آنكه قبل از قدرت باشد دلالت مىكند بر آنكه توبه اگر بعد از قدرت باشد حد ساقط نميشود و اگر چه مسقط عقاب اخرويست شعبى روايت كرده كه حارثة بن بدر در عهد امير المؤمنين عليه السّلام بمحاربه بيرون آمد و بقتل و قطع طريق اقدام نمود و بعد از آن توبه كرد و نزد بعضى از اقارب امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه رفت تا براى او شفاعت كنند از آن حضرت هيچ كس قبول نميكرد پس نزد قيس بن سعد همدانى آمد وى قبول كرده او را به خانه برد و روز ديگر نزد حضرت رفت و گفت يا امير المؤمنين عليه السّلام جزاى آن كس كه با رسول خداى صلَّى اللَّه عليه و آله محاربه كند چيست فرمود كه آنچه حقتعالى در قرآن ذكر كرده پس اين آيه را قرائت كرد قيس بن سعد گفت كه اگر توبه كند پيش از آنكه او را بگيرند حكم آن چه باشد فرمود توبهء او قبولست گفت يا امير المؤمنين حارثه پناه به من آورده و توبه كرده پيش از آنكه او را بگيرند او را امان هست فرمود آرى گفت بفرماى تا امان وى را بنويسند پس خط امان نوشته او را به خود راه داد و بعد از ذكر قتل و محاربين و بيان عقوبات ايشان امر بتقوى ميفرمايد و ميفرمايد كه * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّه ) * اى گروه مؤمنان بترسيد از خداى * ( وَابْتَغُوا إِلَيْه الْوَسِيلَةَ ) * و بطلبيد بسوى او وسيله را يعنى آنچه به آن توسل توان كرد در طلب قرب به حضرت او و كلمهء جامعه در اين باب آنست كه وسيلهء كلى در تقرب به حضرت الهى ملاحظه اوامر و نواهيست يعنى فعل طاعات و ترك معاصى و توسل ماخوذ است از ( وسل الى كذا اذا تقرب اليه ) * ( وَجاهِدُوا فِي سَبِيلِه ) * و جهاد كنيد در راه او باعداى ظاهر و باطن * ( لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ) * شايد كه شما رستگار شويد بسبب اين اعمال و افعال از امام محمد باقر صلوات اللَّه عليه مرويست كه در تفسير اين آيه فرمود كه توسل كنيد به خدا در طلب رضا به اين وجه كه به قضاى او راضى باشيد و بر بلاى او صبر كنيد و در حديث آمده كه الوسيلة منزلى فى الجنة اصبغ بن نباته روايت كرده از امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه كه فى الجنة لؤلؤتان الى بطنان العرش احديهما بيضاء و الأخرى صفراء فى كل واحد منهما