مفقود شد حقتعالى چهل سال دخول ارض مقدسه را بر ايشان حرام ساخت و گويند آن كسانى كه دخول ارض مقدسه نامزد ايشان بود غير جماعتى بودند كه دخول بر ايشان حرامشده بود القصه چون موسى ع بنى اسرائيل را از ارتداد منع فرمود * ( قالُوا ) * گفتند در جواب او كه * ( يا مُوسى إِنَّ فِيها ) * اى موسى بدرستى كه در ارض مقدسه * ( قَوْماً جَبَّارِينَ ) * گروهىاند متغلب و با شوكت و قوت كه ما را مقاومت با ايشان ميسر نيست جبار فعال است كه صيغهء مبالغه است مأخوذ از جبره على الامر بمعنى اجبره على الامر و آن كسى است كه اجبار مردمان نمايد بر آنچه خواهد * ( وَإِنَّا لَنْ نَدْخُلَها ) * و بدرستى كه ما در نميآئيم در آن زمين * ( حَتَّى يَخْرُجُوا مِنْها ) * تا وقتى كه بيرون آيند جباران از آن * ( فَإِنْ يَخْرُجُوا مِنْها ) * پس اگر بيرون روند از آن زمين * ( فَإِنَّا داخِلُونَ ) * پس بدرستى كه ما در آيندگانيم در آن زمين چه ما را طاقت جهاد كردن با ايشان نيست * ( قالَ رَجُلانِ ) * گفتند دو مرد * ( مِنَ الَّذِينَ يَخافُونَ ) * از آنان كه ميترسيدند از خداى يعنى يوشع بن نون بن سبط بن بنيامين بود و يا سبط يوسف كه خواهر زادهء موسى و وصى او بود و ( كالب ابن يوحنا ) سبط يهودا * ( أَنْعَمَ اللَّه عَلَيْهِمَا ) * انعام كرده بود بر ايشان حقتعالى بايمان و ثبات بر عهد و پيمان اين صفت ثانيهء رجلان است يا جملهء معترضه براى بيان حال ايشان و گويند اين دو مرد بنى اسرائيل را گفتند * ( ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبابَ ) * درآئيد بر جباران از باب قريهء ايشان ناگهان و ايشان را در رهگذر تنك گيريد و مگذاريد كه بصحرا روند * ( فَإِذا دَخَلْتُمُوه ) * پس چون درآييد از آن در بر وجهى كه گفته شد * ( فَإِنَّكُمْ غالِبُونَ ) * پس بدرستى كه شما غالبيد چه به جهت مواضع ضيقه و عظم اجسام ايشان متعسر است بر ايشان كه بر شما حمله كنند و ديگر آنكه ايشان اجسامىاند كه خالى از قلوب اند و در نهايت جبانت و ميتواند بود كه علم ايشان به اين از اخبار موسى بوده باشد و از قول او كتب اللَّه لكم و يا علم ايشان ( به عادت اللَّه ) در نصرت رسل و قهر اعدا و يا از الهام او * ( وَعَلَى اللَّه ) * و بر خداى نه غير او * ( فَتَوَكَّلُوا ) * پس توكل كنيد در اين حرب * ( إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ) * اگر هستيد باور دارندگان مر وعدهء حق را و يا گروندگان بوحدانيت و قدرت كامله او قالُوا يا مُوسى گفتند اى موسى * ( إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها أَبَداً ) * بدرستى كه ما در نميآئيم به اين ولايت هرگز * ( ما دامُوا فِيها ) * ما دام كه ايشان در اين موضعند و تو دو كس را تصديق ميكنى و سخن ده كس را باور نميدارى ذكر ابدا بجهة نفى دخول ايشان