الملا فتح الله الكاشاني

75

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

بعضى از ايشان مىكند بر برخى ديگر از ايشان بقوله * ( مِنْهُمْ ) * بعضى از اين پيغمبران * ( مَنْ كَلَّمَ اللَّه ) * كس بود كه سخن گفت خدا با او مانند آدم كه بخطاب * ( اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ ) * سر افراز گشت و موسى كه بدون سفير گفت به او كه أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ و چون پيغمبر ما ( ص ) عليه و آله كه حق تعالى در حق او فرمود كه فَأَوْحى إِلى عَبْدِه ما أَوْحى و اين در شب معراج بود كه مسافت بينهما قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى بود پس ميان ايشان و پيغمبران ديگر تفاوت بسيار و بيشمار باشد * ( وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ ) * و برداشت بر خير از ايشان * ( دَرَجاتٍ ) * بپايه هاى بلند به آنكه تفضيل نهاد ايشان را بر غير بمراتب متعدده و باتفاق مراد حضرت سيد عالم است صلَّى اللَّه عليه و آله كه مخصوص شد بدعوت عامه و حجج متكاثره و معجزات مستمره و آيات متعاقبه بتعاقب دهور و فضايل عميله و علميهء خارجه از حد و حصر و ابهام به جهت تفخيمشان آن حضرت است گويا او علمى متعين است مر اين و صفرا كه مستغنى از تعيين است و گويند مراد ابراهيم ( ع ) است كه مخصوص است بخلت كه اعلى مراتب است و يا ادريس است لقوله وَرَفَعْناه مَكاناً عَلِيًّا و يا او لو العزم از رسل صلى اللَّه عليهم اجمعين و كاشفى در تفسير خود آورده كه تفاوت انبياء در فضيلت به آنست كه بعضى از ايشان مبعوت بودند بفرقهء از آدميان و بعضى به اكثر ايشان و يا به تمام زمرهء انسان يا بمجموع جن و انس چون پيغمبر ما صلَّى اللَّه عليه و آله در كشاف آورده كه مراد به اين بعض پيغمبر ما است كه متفضل است بر انبيا بفضايل بى كران و خصايص بى پايان هم چنان كه از مطاوى آيات و فحاوى احاديث مفهوم و معلوم ميگردد نظم همه انبيا در پناه تواند مقيم در بارگاه تواند تو مهر منيرى همه اخترند تو سلطان ملكى همه لشكرند * ( وَآتَيْنا ) * و داديم * ( عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ ) * عيسى را كه پسر مريمست * ( الْبَيِّناتِ ) * معجزهاى روشن و هويدا چون ابراء اكمه و ابرص و احياء موتى تخصيص او بتعيين جهت افراد يهود و نصارى بود در تحقير و تعظيم او خداى تعالى معجزات او را سبب تفضيل او گردانيده زيرا كه آن آيات واضحه و معجزات عظيمه است كه غير او مستجمع آن نيست * ( وَأَيَّدْناه ) * و قوت داديم او را * ( بِرُوحِ الْقُدُسِ ) * بروح پاك كه جبرئيل در او دميد يا نيرومند گردانيديم او را بموافقت جبرئيل ( ع ) ابن عباس فرموده كه روح القدس آن نام بود كه عيسى به آن احياى اموات كردى و تعصيل معجزات او در محل خود سمت تحرير خواهد يافت انشاء اللَّه * ( وَلَوْ شاءَ اللَّه ) * و اگر خواستى خدا هدايت همهء مردمان را باجبار و اكراه * ( مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ ) * اختلاف نكردندى آنان كه * ( مِنْ بَعْدِهِمْ ) * از پس انبيا بودند * ( مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ ) * از پس آنكه آمد بديشان