است مر نيكوكاران را از متاع حقير فانى كه فجار در آن منقلبند انس مالك گويد كه روزى رسول ( ص ) بر حصيرى كه از ليف خرما بود خفته بود اصحاب درآمدند ديدند كه آن ليف در پهلوى آن حضرت اثر كرده بود يكى از اصحاب رسول ( ص ) بگريست و گفت يا رسول اللَّه چگونه تصور اين معنى توان كرد كه كسرى و قيصر بر حرير ديبا نشينند و خسبند و تو برين حصير فرمود باكى نيست لهم الدنيا و لنا الآخرة از جابر و قتاده و ابن عباس روايتست كه چون نجاشى پادشاه حبشه بود و نام او اصحمه كه بمعنى عطيه است و در خفيه به پيغمبر ( ص ) گرويده بود وفات كرد جبرئيل ( ع ) رسول ( ص ) را از فوت او خبر داد رسول ( ص ) صحابه را جمع كرد و فرمود بيائيد تا بر برادر خود كه در غير زمين شما فوت شده نماز گذاريم پس بمقبره بقيع آمد و حقتعالى حجاب از پيش رسول ( ص ) برداشت تا جنازهء او را در حبشه بديد منافقان گفتند كه محمد ( ص ) نماز بر كسى ميگذارد كه از ترساى حبشه است و هرگز او را نديده آيه آمد كه * ( وَإِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ ) * و بدرستى كه از اهل كتاب * ( لَمَنْ يُؤْمِنُ ) * هر آينه كسيست كه مىگرود يعنى مستمر است در گرويدن * ( بِاللَّه ) * بوحدانيت خدا دخول لام بر اسم آن به جهت فصل است ميان آن و ميان ان بظرف * ( وَما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ ) * و مىگرود به آنچه فرو فرستاده شده بر شما كه قرآنست * ( وَما أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ ) * و به آنچه منزل گشته بايشان كه تورية و انجيل است و نزد عطا نزول اين آيه در حق چهل كس بود از اهل نجران و سى و سه كس از حبشه و هشت از روم كه نصرانى بودند و تابع عيسى و بعد از آن اسلام آوردند بمحمد ( ص ) و نزد مجاهد مراد مؤمنان اهل كتابند و ابن جريح گفته كه جمعى از يهود اسلام آوردند چون عبد اللَّه بن سلام و اتباع او حقتعالى اين آيه فرستاد كه بعضى از اهل كتاب آنهااند كه مىگروند به خدا و به قرآن و تورية و انجيل * ( خاشِعِينَ لِلَّه ) * در حالتى كه ترس كارانند يا متواضعان مر خداى را اين حالست از ضمير يؤمن و جمعيت آن باعتبار معنى است * ( لا يَشْتَرُونَ ) * بدل ميكنند * ( بِآياتِ اللَّه ) * به احكام تورية يا نعت پيغمبر ( ص ) * ( ثَمَناً قَلِيلًا ) * بهاى اندك را چنانچه اخبار رشوه خوار يعنى ببذل عوض حقير آن را تغيير و تبديل نميكنند و نمىپوشانند * ( أُولئِكَ ) * آن گروه خاشع متدين * ( لَهُمْ أَجْرُهُمْ ) * مر ايشانراست مزد ايشان * ( عِنْدَ رَبِّهِمْ ) * نزد پروردگار ايشان يعنى اجرى كه مخصوص است بايشان و موعودست در كريمهء أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ * ( إِنَّ اللَّه ) * بدرستى كه خدا * ( سَرِيعُ الْحِسابِ ) * زود حسابست يعنى به آسانى و به زودى حساب مؤمنان خواهد كرد به جهت علم او باعمال ايشان و به آنچه