الملا فتح الله الكاشاني

413

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

مستوجب آنند از جزا و استغناى او از تامل و احتياط مراد آنست كه اجر موعود سريع الوصول است به ايشان چه سرعت حساب مستدعى سرعت جزاست و گويند حقتعالى همهء خلايق را در يك موضع جمع كند و در حالت واحده با همه كس سخن كند بكلامى كه مخصوص بهر يك از ايشان باشد و در آن واحد حساب ايشان كند و خصوص اهل كتاب به اين وعد جهت آنست كه تا مبين شود كه جزاى اعمال ايشان متوفر خواهد بود بر ايشان و كفر بعضى از اقربا و مصاحبان ايشان ضرر بايشان نخواهد رسانيد و وجه انتظام اين آيه بآيهء متقدمه آنست كه آيهء متقدمه در ذم اهل كتابست كه كتمان حق كرده‌اند و اين آيه در بيان طايفهء از ايشان كه ايمان آورده‌اند و اظهار حق نموده و بعد از آن مطلق اهل ايمان را امر مىفرمايد كه * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * اى گروه مؤمنان * ( اصْبِرُوا ) * صبر كنيد بر مشاق طاعات و بر آنچه بشما ميرسد از شدايد و بليات به جهت ثبات و دوام شما بر ايمان و عبادات يا بر اداء فرايض و يا بر جهاد و اولى تعميم است يعنى همه بر امتثال جميع احكام شرعيه و ساير طاعات اگر صبر كنيد و صبر حبس نفس است بر مكروه * ( وَصابِرُوا ) * و مغالبه نمائيد با اعداى خدا در صبر بر شدايد حرب و يا بر اعدا عدو شما كه نفس و شيطان است يعنى صبر كنيد بر مخالفت هوا و تخصيص اين بعد از امر بصبر مطلقا جهة شدت آن است يعنى صبر كنيد در جميع امور خصوصا در قتال دشمنان ظاهر و باطن و قدم استوار داريد در ميدان محاربه و مجاهده * ( وَرابِطُوا ) * و ساخته و آماده باشيد براى مقاتله با اعداى خدا مرابطه آنست كه لشگر مسلمانان در ثغور اسلام اسبان و اسلحه را آماده سازند تا اذيت كفار از مؤمنان باز توانند داشت يعنى به جهت ترصد غزو ابدان و خيول خود را در ثغور مرابط سازند و سلمان فارسى ره از حضرت رسالت ( ص ) روايت كرده كه من رابط يوما و ليلة فى سبيل اللَّه كان كعدل صيام شهر رمضان و قيامه لا يفطر و لا ينتقل عن صلوته الا لحاجة يعنى هر كه مرابطه كند يك شبانه روز در راه خدا همچه كسى باشد كه تمام ماه رمضان روزه داشته باشد و در شبهاى او بطاعت گذرانيده كه هيچ روزى از آن افطار نكرده و از نماز منتقل نشده مگر به جهت حاجتى و هر كه را در راه خدا وفات رسد خدا مزد او را ميافزايد تا بمرتبهء ميرسد كه ميان اهل بهشت و دوزخ حكم كند و جابر روايت كرده كه هر كه يك روز مرابطه كند در راه خدا ميان او و دوزخ هفت خندق بديد آرد فراخى هر يك چند برابر هفت آسمان و زمين باشد ابو سلمه گفت كه اين آيه وقتى آمد كه خدا امر بجهاد نفرموده بود و از امير المؤمنين ( ع ) و جابر بن عبد اللَّه و ابى سلمة بن عبد الرحمن مرويست كه مراد برباط انتظار صلاة است بعد از صلوتى و ابو هريره روايت كرده كه از رسول ( ص ) پرسيدم كه افضل اعمال كدام است فرمود كه اسباغ الوضوء على المكاره و كثرة الخطوات الى المساجد و انتظار الصلاة بعد الصلاة فذلكم الرباط وضو تمام كردن در