الملا فتح الله الكاشاني
341
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
مع الاستغفار و لا صغيرة مع الاصرار يعنى كبيره با توبه و استغفار باقى نميماند و صغيره با اصرار صغيره نخواهد بود بلكه در حكم كبيره است و سكونى از ابى عبد اللَّه ( ع ) نقلكرده كه رسول ( ص ) فرموده كه خير الدعاء الاستغفار و نيز از آن حضرت منقولست كه ان للقلوب الصداء كصداء النحاس فاجلوها بالاستغفار يعنى بدرستى كه مردها را رنگها است مانند رنگ نحاس پس جلاى آن دهيد به استغفار من اكثر الاستغفار جعل اللَّه له من كل هم فرجا و من كل ضيق مخرجا و يرزقه من حيث لا يحتسب يعنى هر كه استغفار بسيار كند حق تعالى او را از جميع عموم و اندوه فرج دهد و از هر تنگنايى او را بيرون آورد و روزى دهد او را از جايى كه گمان نداشته باشند و زراره از ابى عبد اللَّه نقل كرده كه اذا اكثر العبد من الاستغفار رفعت صحيفته و هى يتلألأ هر گاه بنده استغفار بسيار كند صحيفهء عمل او را كه به آسمان برند درخشان باشد مانند ستاره و از امام رضا ( ع ) منقول است كه مثل الاستغفار مثل ورقه على شجرة فتناثر و المستغفر من ذنب و هو يفعله كالمستهزء بربه يعنى مثل استغفار مثل ورقست بر درخت كه از درخت ريزان شود يعنى هم چنان كه برگ از درخت مىريزد گناهان از استغفار كننده ريزان مىشود و هر كه استغفار كند از گناه و حال آنكه به آن گناه اصرار كند مانند كسيست كه به خدا استهزا كند پس مجرد استغفار كافى نباشد و نيز از آن حضرت مرويست كه الاستغفار و قول لا إله الا اللَّه خير العبادة قال اللَّه العزيز الحكيم فاعلم انه لا إله الا اللَّه و استغفر لذنبك بهترين عبادت استغفار است و گفتار لا إله الا اللَّه كه حقتعالى فرموده كه بدان اى محمد ( ص ) كه هيچ خدايى نيست مگر او سبحانه و استغفار كن براى گناهان خود جابر بن عبد اللَّه انصارى روايت مىكند از رسول خدا ( ص ) كه يكى از بنى اسرائيل روى بر زمين نهاد و گفت اللهم انت انت و انا انا انت العواد بالمغفرة و انا العواد بالذنوب يعنى بار خدايا تو خداوند جليلى و من بندهء ذليل تو بسيار عود كنندهء بآمرزش و من بسيار عود كنندهام بگناه هاتفى آواز داد كه همچنين است كه تو گفتى سر بردار كه ترا آمرزيدم مرويست كه چون آيه * ( الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً ) * تا آخر فرود آمد ابليس بگريست و بعد از آن گفت كه بعزت و جلال تو كه تا توانم اغوا و اضلال بندگان تو كنم حقتعالى فرمود سوگند بعزت خودم كه بيامرزم ايشان را ما دام كه استغفار كنند و از اينجاست كه مىفرمايد كه * ( أُولئِكَ ) * آن گروه متقيان كه منقسماند به اين دو قسم * ( جَزاؤُهُمْ ) * پاداش ايشان * ( مَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْ ) * آمرزش است از پروردگار ايشان * ( وَجَنَّاتٌ تَجْرِي ) * و بوستانهايى كه ميرود * ( مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهارُ ) * از زيرا بنيه يا اشجار آن جوىهاى واسعه * ( خالِدِينَ فِيها ) * در حالتى كه جاويد باشندگانند در آن و در انوار گفته كه محتمل است كه اولئك تا آخر خبر