جز خداى را نشايد اگر رخصت بودى كه مخلوقى را سجده كند من بفرمودمى تا زنان شوهران را سجده كنند و در روايت آمده كه مردى نزد پيغمبر ( ص ) آمد و گفت يا رسول اللَّه ( نسلم عليك كما يسلم بعضنا على بعض أ فلا نسجدك ) ما سلام بر تو مىكنيم بر طريقى كه بعضى از ما سلام بر بعضى مىكنند آيا پس سجدهء تو نكنيم تا امتيازى باشد ميان تو و ميان ساير امت آن حضرت فرمود لا ينبغى ان يسجد لاحد من دون اللَّه و لكن اكرموا نبيكم و اعرفوا الحق لاهله سزاوار نباشد كه سجده كنند بجز از براى خدا و ليكن تكريم و تعظيم پيغمبر خود كنيد و حق او را بشناسيد و هر كس را بر قدر آن كس اكرام كنيد حقتعالى اين آيه را انزال فرمود كه كس را جايز نيست كه گويد بمردمان كه پرستش كنيد مرا بجز از خدا * ( وَلكِنْ ) * و لكن گويد كه * ( كُونُوا رَبَّانِيِّينَ ) * باشيد كاملان در علم و عمل دينى و راستان و استواران و در خداشناسى ربانى منسوب برب است بزيادتى الف و نون چون لحيانى و رقبانى كه بمعنى كثير اللحيه و كبير الرقبه است يعنى شديد التمسك باشيد بامور دينيه و احكام آن * ( بِما كُنْتُمْ ) * بسبب آنكه باشيد شما از روى اخلاص * ( تُعَلِّمُونَ الْكِتابَ ) * كه بياموزيد يكديگر را كتابى كه از نزد حقتعالى فرود آمده * ( وَبِما كُنْتُمْ ) * و بسبب آنكه باشيد شما كه پيوسته * ( تَدْرُسُونَ ) * بخوانيد و دراست كنيد آن كتاب را در انوار گفته كه ما مصدريه است و با سببيه و تقدير اينست كه ( بسبب كونكم معلمين و بسبب كونكم دار سين ) يعنى در علم و عمل كامل و شديد التمسك باشيد بسبب بودن شما تعليم دهندگان كتاب و بسبب بودن شما درس گويندگان چه فايدهء تعليم و تعلم معرفت حق است و اعتقاد و عمل به آن پس از معنى آيه چنان فهم مىشود كه ربانى كسيست كه علم را پرورش دهد با مادة و استفاده و آنكه محمد بن الحنفيه در روز دفن عبد اللَّه عباس فرموده كه ( مات اليوم ربانى هذه الامة ) مصدق اينست و از امير المؤمنين نيز مرويست كه الربانى من يرب العلم ربانى كسى است كه علم را پرورش دهد يعنى پيوسته در صدد تعلم و تعليم آن باشد و بروايت ديگر از امير المؤمنين ( ع ) و ابن عباس و حسن نقلست كه الربانيون هم فقهاء و علماء و قتاده و سدى گفته‌اند كه ( هم حكماء علماء ) و ابن جبير گفته ( هم حكماء اتقياء ) و نزد ابن زيد هم المربيون المدبرون امر الناس فى الولاية بالاصلاح و زجاج تفسير آن بمعلمين كرده و از پيغمبر ( ص ) منقولست كه ما من مؤمن و لا مؤمنة و لا حر و مملوك الا و للَّه عليه حق واجب ان يتعلم من القرآن و يتفقه فيه و هيچ مرد مؤمن و زن مؤمنه و آزادى و بندهء نباشد مگر كه خداى را بر او حقى هست واجب و لازم كه علم قرآن را بياموزد و احكام آن را بداند و بعد از آن اين آيه تلاوت فرمود و از ابن عباس نيز روايت است كه مراد ببشر در آيه حضرت رسالت ( ص ) است و بكتاب قران و در لطايف قشرى آورده كه ربانيون دانايان باشند به خدا و برد باران در راه خدا قائم