الملا فتح الله الكاشاني
257
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
مسلمان را ببرد روز قيامت حق سبحانه بر او غضبناك و خشم آلود باشد بعد از آن اين آيه تلاوت فرمود و ابو امامه نيز از آن حضرت ( ص ) روايت كرده كه هر كه مال مسلمانى ببرد بسوگند دروغ حقتعالى دوزخ را بر او واجب گرداند و بهشت را بر او حرام سازد گفتند يا رسول اللَّه ( ص ) اگر چه آن مال اندك باشد فرمود آرى و اگر چه شاخى از شاخهاى اراك باشد و جابر بن عبد اللَّه انصارى روايت كرده كه عظيمترين كبيره شرك است به خدا و عقوق والدين و سوگند بدروغ به آن خدايى كه جان من بامر اوست كه هر كه او سوگند بدروغ خورد بر چيزى و اگر چه آن چيز به مقدار پشهء خورد باشد مگر كه علامتى از آن بر دل او بماند تا بروز قيامت و امير المؤمنين ( ع ) فرموده كه بترسيد از آنكه سوگند بدروغ خوريد كه آن سراها را ويران كند و خانها را از مردمان خالى گرداند و نيز در صفت تحريف ميفرمايد كه * ( وَإِنَّ مِنْهُمْ ) * و بدرستى كه از جهودان * ( لَفَرِيقاً ) * گروهى هستند يعنى كعب اشرف وحى ابن اخطب و ابن رافع و كنانة بن ابى الحقيق و مالك بن ضيف و امثال ايشان از احبار يهود * ( يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ ) * مىپيچانند زبانهاى خود را * ( بِالْكِتابِ ) * به خواندن كتابى كه نوشته و بر بافته ايشانست يعنى در خواندن منحرف مىسازند منزل او را بمحرف يا در قرائت آن را منعطف ميگردانند بشبه كتاب و بآوازى كه به آن طرز تورية ميخوانند قرائت آن را منحرف مىگردانند و چنان فرا مينمايند كه از تورية است و يا آن را منحرف مىگردانند بسبب نوشتن غير حق در موضع حق و گويند آن را بلغة عبرى مىخوانند * ( لِتَحْسَبُوه ) * تا شما پنداريد كه آنچه ايشان ميخوانند * ( مِنَ الْكِتابِ ) * از تورية است ضمير منصوب و ضماير ما بعد آن راجع بمحرف است كه مدلول عليه يلون است يعنى تا شما گمان بريد كه آن محرف از تورية است * ( وَما هُوَ مِنَ الْكِتابِ ) * و حال آنكه نيست آن محرف از تورية * ( وَيَقُولُونَ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّه ) * و مىگويند كه آن محرف و مفترى از نزد خداست * ( وَما هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّه ) * و حال آنكه نيست از نزد خدا اين تأكيد و ما هو من الكتاب است و تشنيع بر ايشان و بيان آنكه احبار يهود از روى تصريح قائل اين قولند بر وجه تعريض اين كلام دالست بر آنكه معاصى از نزد خدا نيست و نه از فعل او چه اگر فعل او ميبود البته از نزد او ميبود پس قول مجبره باطل مىباشد اگر گويند چرا نشايد كه من عند اللَّه باشد خلقا و فعلا و از نزد او نباشد امر او انزالا كه مقصود است در آيه جواب آنست كه اگر چنين باشد پس * ( وَما هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّه ) * كه بر اكد وجوه واقع شده جايز نبودى كه على الاطلاق واقع شدى چه هم چنان كه جايز نيست كه آن محرف از كتاب باشد بر وجهى از وجوه بجهة اطلاق نفى به آنكه ما هو من الكتاب همچنين جايز نباشد كه من عند اللَّه باشد بوجهى از