چنين سخنى از روى گزاف نخواهد بود و با وجود علم و انصاف ايشان آنچه حق باشد نخواهند نهفت و بجهة اين از طريق تصديق محمد ( ص ) منحرف خواهند شد كه بدين ما درآيند حقتعالى مؤمنان را از اين مگر خبر داده فرمود كه * ( وَقالَتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ ) * و گفتند گروهى از يهود يعنى آن دوازده تن كه گفته شد * ( آمِنُوا ) * ايمان آوريد يعنى به زبان اقرار كنيد * ( بِالَّذِي ) * به آن چيزى كه * ( أُنْزِلَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا ) * فرو فرستاده شده است بر كسانى كه گرويده‌اند يعنى بقران * ( وَجْه النَّهارِ ) * در اول روز * ( وَاكْفُرُوا آخِرَه ) * و كافر شويد و انكار كنيد در آخر روز بدان چيز كه در اول روز اقرار كرده‌ايد * ( لَعَلَّهُمْ ) * شايد كه مؤمنان بسبب انكار شما بعد از اقرار در شك افتاده * ( يَرْجِعُونَ ) * باز گردند از دين خود مجاهد و مقاتل و كلبى گفته‌اند كه اين آيه در شأن قبله نازل شد در وقتى كه امر بتحويل آن شد از بيت المقدس بكعبه بر يهودان شاق آمد كعب اشرف و مالك بن ضيف جماعت خود را گفتند كه ايمان آوريد در اول روز يعنى در نماز صبح متوجه كعبه شويد و در نماز عصر روى از آن گردانيده ببيت المقدس توجه كنيد تا اصحاب محمد ( ص ) را در شك اندازيد شايد كه روى ببيت المقدس كنند و كعبه را بگذارند بمظنه آنكه گويند اين هايى كه از ما اعلماند رجوع كردند از اين قبله پس ما نيز رجوع كنيم چه اگر درين قبله خيرى مىبود رجوع نميكردند و چون ديدند كه زرق ايشان ظاهر شد و مؤمنان بر مكر ايشان اطلاع يافتند يهود مدينه را وصيت كردند كه * ( وَلا تُؤْمِنُوا ) * اعتراف مكنيد بتصديق قلبى خود * ( إِلَّا لِمَنْ تَبِعَ ) * مكر مر آن كسى را پيروى كند * ( دِينَكُمْ ) * كيش شما را كه ملت يهوديه است و يا بعد از يأس ايشان از ارتداد اهل اسلام با يكديگر گفتند كه اظهار ايمان خود مكنيد در اول نهار مگر آن كسى را كه بر دين شما بوده و مسلمان شده چه رجوع ايشان ارجى و اهم است * ( قُلْ ) * بگو اى محمد ( ص ) به آنها كه * ( إِنَّ الْهُدى ) * بدرستى كه دين حق كه موجب هدايتست بمطلوب * ( هُدَى اللَّه ) * دين خدايست يعنى اسلام كه موجب فوز و رستگاريست و رسيدن بمثوبات دنيوى و اخروى و اين جملهء معترضه است در ميان سخن يهود و رد قول ايشان و عدم فايدهء كيد ايشان پس باز تتمهء كلام ايشان را بيان مىكند كه * ( أَنْ يُؤْتى أَحَدٌ ) * متعلق است ب * ( لا تُؤْمِنُوا ) * يعنى اهل كتاب يكديگر را نصيحت كردند كه غير اتباع خود را اعتراف منمائيد به آنكه داده شده است كسى يعنى اهل اسلام * ( مِثْلَ ما أُوتِيتُمْ ) * مانند آنچه داده شده‌ايد از علم و حكمت و فضل