الملا فتح الله الكاشاني

123

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

است حاصل آنكه در اين آيه تعرض است به آنكه ريا و من و اذى بر انفاق از صفات ناگرويدگانست و مؤمن را ناچارست از آنكه تجنب نمايد از اين امور مذكوره و اين آيه و آيات سابقه متضمن حث است بر صدقه و انفاق مال بر سبيل خير و ابواب بر بجهة ابتغاء مرضات حق سبحانه و نهى از من و اذى و رياء و سمعه و نفاق و اخبار از بطلان آن ابن عباس از حضرت رسالت ( ص ) روايت كرده كه آن حضرت فرموده اذا كان يوم القيمة نادى اللَّه تعالى انى لا اقبل عملا خالطه شيء من الدنيا و اهلها يعنى چون روز قيامت باشد حق سبحانه ندا كند كه من قبول نميكنم عملى را كه مخلوط باشد به آن چيزى از اغراض دنيا و از اهل آن و از امير المؤمنين ( ع ) مرويست كه حضرت رسالت ( ص ) فرمود كه حضرت عزت جلت عظمته فرمود كه من عمل لى عملا اشرك فيه غيرى تركته لشريكى يعنى هر كه عملى كند براى من كه غير مرا در آن شريك سازد من آن را باز گذارم براى شريك من در آن عمل و از ابو عبد اللَّه ( ع ) روايتست كه حضرت رسالت فرموده كه من اسدى الى مؤمن معروفا ثم اذاه بالكلام او من عليه فقد ابطل اللَّه صدقته يعنى هر كه نيكويى كند بمؤمنى و بعد از آن آزار رساند او را بسخن يا منت نهد بر او پس بتحقيق كه حق سبحانه ابطال تصدق او كند و هيچ ثوابى و اجرى به او ندهد و بعد از ذكر مثل منفق مرائى بيان مثل مىكند براى منفق و مخلص و ميفرمايد * ( وَمَثَلُ الَّذِينَ ) * و مثل نفقهء آنان كه به اعتقاد و اخلاص * ( يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ) * انفاق ميكنند مالهاى خود را بدرويشان * ( ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّه ) * براى طلب رضاى خدا * ( وَتَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ ) * و به جهت ثابت گردانيدن بعضى از نفسهاى خود را بر ايمان چه مال شفيق روحست پس هر كه بذل مال خود كند براى خدا پس تثبيت بعضى از نفس خود كرده پس هر كه بذل مال و روح كند تثبيت همهء نفس خود كرده و بنا بر اين من براى تبعيض است و بعضى گويند تثبيت بمعنى تصديق است باسلام و تحقيق جز او من براى ابتدائيه و معنى اينكه انفاق اموال به جهت تصديق ايشان است باسلام و قوت يقين و بصيرت او و محقق دانستن جز او پاداش كه صادر شده باشد اين تصديق و تحقيق از نفسهاى ايشان و يا بمعنى اخلاص و توطين يعنى به جهت خالص ساختن انفاق براى خدا و دل نهادن بر جزاى آن كه صدور يافته باشد اين اخلاص و توطين از نفسهاى ايشان و درين تنبيه است بر آن كه حكمة انفاق مر منفق را تزكيه نفس است از بخل و حب مال و مثل نفقهء اين جماعة در زكا و نمو * ( كَمَثَلِ جَنَّةٍ ) * مانند بوستانى است پر از اشجار و ثمار كه واقع شده باشد * ( بِرَبْوَةٍ ) * بموضعى بلند كه تابش