الملا فتح الله الكاشاني

251

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

كه پيغمبر ص را مسحور ساختند و آن حضرت به جهت آن بر فعلى اقدام نمود كه هرگز نكرده بود و نتوانست كه بامرى قيام نمايد كه هميشه آن را كرده بود قوليست غير مسموع چه حقتعالى حكايت از كفار مىكند كه در حق مؤمنان ميگفتند كه إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُوراً پس اگر سحر در او اثر كرده باشد كفار در اين مقاله صادق بوده باشند و حاشا كه آن حضرت متصف بوده باشد بصفتى كه موجب نقص او و تنفر طباع از قبول قول او باشد چه آن حضرت حجة خدا بود بر خليفهء او و صفوة او بربريت او و مراد بامر او حق سبحانه باستعاذه در معوذتين از شر سحره امر است باستعاذه او از صنعتى ايشان كه موجب اثم عظيم است و فتنه انداختن آنها مردمان را بسحر خود و بخداع باطل خود و ايهام ايشان مردمان را به آنكه ضر و نفع و خير و شر بايشان ميتواند رسانيد و تصديق جهله ايشان را و تعظيم كردن آنها را به اين عمل و اعتقاد كردن تاثير آن كه موجب تشويش خاطر و قلق قلب است و چون حقتعالى يهود را از سحر نهى كرد در عقب آن نهى مؤمنان مىكند از قول راعنا كه يهود به آن قصد شتم ميكردند بر پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و ميگويد * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * اى كسانى كه ايمان آورده ايد * ( لا تَقُولُوا راعِنا ) * مگوييد لفظ راعنا را در وقت مكالمهء با محمد ص كه يهود گفتار شما را دست آويز ساخته با آن حضرت اين كلمه ميگويند و قصد دشنام فاحش ميكنند و مؤمنان بدانمعنى ميگفتند كه مراعاة كن با ما و رعى حفظ غير است براى مصلحت آن يعنى مراقبة احوال ما كن و تانى فرما بما در آنچه بما تلقى مىفرمايى و توقف نما تا سخن ترا نيك بفهميم و يهود استماع اين لفظ كرده از اهل ايمان فرصت دانسته آن حضرت را به آن خطاب ميكردند و مراد ايشان نسبت رعونة و حمق بود به او و آن را تشبيه به كلمه عبرانى كرده كه آن را عينا است و به آن سب يكديگر ميكردند پس به جهت اين حقتعالى مؤمنان را از اين نهى كرده ايشان را بكلمهء كه مفيد اين فايده است و قابل تلبيس نيست امر كرد و فرمود * ( وَقُولُوا انْظُرْنا ) * و بگوئيد بجاى آن انظرنا كه بمعنى انظر الينا است و يا بمعنى انتظرنا ماخوذ از ( نضره اذا انتظره ) يعنى بنگر بسوى ما و ملاحظه حال ما كن و يا مهلت ده ما را تا نيك بسخن تو وارسيم و بعد از آن بسخن ديگر اقدام فرماى و اسمعوا و نيكو بشنويد اى مؤمنان سخن خداى را تا احتياج بطلب مراعاة نداشته باشيد و يا استماع نمائيد آن را بسمع قبول نه مثل سماع يهود كه گفتند سَمِعْنا وَعَصَيْنا و يا بشنويد آنچه به آن مامور ميشويد بجد تمام تا عود ننمائيد به آنچه از آن منهى شده‌ايد * ( وَلِلْكافِرِينَ ) * و مر كافران را است يعنى يهود را كه بر سبيل مذمت اين كلمه ميگويند * ( عَذابٌ أَلِيمٌ ) * عذابى دردناك كه هرگز انقطاع نيابد مرويست كه چون يهود كلمهء راعنا را از مؤمنان بشنيدند با يكديگر گفتند محمد را در سر دشنام ميداديم اكنون آشكارا دشنام خواهيم