محمد تقي المجلسي ( الأول )
72
لوامع صاحبقرانى ( شرح الفقيه ) ( فارسي )
فيما سوى ذلك ) ( 1 ) و كالصحيح منقول است كه آن حضرت صلى الله عليه و آله فرمودند كه بخيل نيست كسى كه ادا كند زكات واجب را از مال خود و جريمهاى قوم خود را بكشد مانند ديت و مهمانى و اطلاقات و حوالجات حكام جور كه بر همه حواله كنند و اغنيا نگذارند كه فقرا بدهند يا بر اغنيا حواله كنند و بخيل واقعى شرعى كسى است كه زكات واجب را ندهد و جريمها را نكشد و بر دوش فقرا اندازند چنان كه الحال متعارف و مال خود را در غير اينها از راههاى باطل صرف نمايد مانند حاتم و برامكه لعنهم الله كه معصوم را شهيد مىكردند و اعرابى مهملى را هزار تومان مىدادند كه شهرت كنند به جود . ( و روى عن الفضل بن ابى قرّة السّمندي انّه قال قال ابو عبد الله صلوات الله عليه أتدري من الشّحيح قلت هو البخيل فقال الشّحّ أشدّ من البخل انّ البخيل يبخل بما فى يده و الشّحيح يشحّ بما فى ايدى النّاس و على ما فى يديه حتّى لا يرى فى ايدى النّاس شيئا الَّا تمنّى ان يكون له بالحلّ و الحرام و لا يقنع بما رزقه الله عزّ و جلّ ) ( 2 ) و كالصحيح منقولست از فضل سمندى و سمند شهرى بوده است از شهرهاى آذربايجان كه حضرت امام جعفر صادق صلوات الله عليه به من فرمودند كه مىدانى كه شحيح كيست گفتم شحيح بخيل است حضرت فرمودند كه شح بدتر از بخل است زيرا كه بخيل آنست كه بخل كند به آن چه در دست اوست و شحيح بخل مىكند به آن چه در دستهاى مردمانست و بر آن چه در دست اوست تا آن كه هر چه در دست مردمان مىبيند آرزو مىكند كه از او باشد خواه به حلال و خواه به حرام كه مبادا آن شخص صرف نمايد و قانع نمىشود به آن چه حق سبحانه و