تلخيصى جهت تأمين هدف فوق در اينجا مىآوريم وطالبان تفصيل را به منابع ومآخذ اصلى ومفصل وا مىگذاريم . در حركت توابين ، سه شخصيت اجتماعي ، نظامى وسياسي نقش أول را داشته اند : 1 - سليمان بن صرد خزاعي ، از بزرگان ومعتمدين كوفه واز ياران با وفاى أمير المؤمنين علي ( ع ) . 2 - مختار بن أبي عبيده ثقفى ، سردار فاتح إيران وشام ، در عهد خليفه دوم . 3 - إبراهيم بن مالك اشتر نخعى ، سردار نامى وفرزند استاندار وسردار شايسته علي ( ع ) . 1 - سليمان بن صرد حركت توابين در سال 65 هجرى ، نخستين بار پس از گذشت چهار سال از شهادت امام ( ع ) ، به قيادت ورهبرى سليمان صرد خزاعي شكل گرفت . طرفداران انتقام خون أبا عبد الله الحسين ( ع ) ، پس از تجمع در كوفه وتبيين هدف قيام ، نخست با كمال شرمسارى وانفعال ، به طرف قبر أبى عبد الله الحسين ( ع ) حركت نمودند و 24 ساعت تمام بر سر مزار آن حضرت مشغول گريه وزارى جانكاه وتوبه وانابه حقيقي گرديدند واز عمل خود ( كه عدم توفيق در نصرت امام ( ع ) بود ) اظهار پشيمانى وندامت كامل نمودند . در اين حركت ندامت وپشيمانى ، تمام شيعيان كوفه وحومه حضور داشتند ، ولى نقش أول در اين حركت ، از آن سليمان بن صرد خزاعي بود كه پير مرد رشيد ورهبر منقاد ومطاع مردم توبه گر وپشيمان بود ودر اين راه سر از پا نمىشناخت ومردم را به خونخواهى وانتقام گيرى از قاتلان امام حسين ( ع ) فرا مىخواند وهيچ هدف وآرمانى ، جز خونخواهى آن بزرگوار را در سر نمىپرورانيد . آرى ، أو در ماه ربيع الاخر سال 65 هجرى ، همراه چهار هزار نفر از پيروان خود