متأخر ممكن است به عنوان مثال ما مىتوانيم مدرسه اى را كه مير داماد يا ملا صدرا در آن جا تدريس كرده و ديگران به دانشجويى پرداختند پيدا كنيم . در مورد حيدر آملى چنين نيست . پايينتر خواهيم ديد كه پيش از اتفاقى كه زندگى أو را به دو بخش تقسيم كرد حيدر آملى بخش بزرگ جوانى درخشان خود را در آمل ، در ايالت طبرستان گذراند . در اثر پيچ و خم زمانه و يورش مغولان نشانه اى از آثار قديمى باقى نمانده است . مع ذلك ويراستاران اثر حيدر آملى علاقه مند بودند تا با هم سفرى به آمل و سواحل درياى خزر بنمايند . در اينجا صميمانه از آقاى محمد تقى دانش پژوه رئيس كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران كه خود آملى است سپاسگزارى مىنماييم كه از ما در شهر خود پذيرايى و در پيچ و خم كوچه هاى قديمى و خانه هاى آن راهنمايى كرد همچنان كه پيش از آن در جستجوى نسخهء خطى مؤلف ما را تا قم همراهى كرده بود . همينطور از آقاى هوشنگ بشارت سپاسگزاريم كه در اين سفر ما را دوستانه يارى كرد . از طريق جادهء جديدى كه در سالهاى اخير افتتاح شده و از ميان سلسله كوه هاى البرز مىگذرد مىتوان به آمل در دويست كيلومترى شمال تهران رسيد . قصد ما جستجوى آثارى بود كه سيد حيدر در زمان حيات خود مىتوانست در آنها قدم گذاشته و مشاهده نمايد . چنين احتمالي فقط در مورد امام زاده اى وجود دارد كه معمولا به نامهاى « سه سيد » يا « مير حيدر » خوانده مىشود . مقبره در باغى در كنار جويبارى قرار دارد و ساختمان آن در سده هاى هفت يا هشت انجام گرفته است . بنا بر اين احتمال دارد كه سيد حيدر اين مقبره را شناخته باشد در حالى كه در مورد هيچ يك از آثار موجود چنين احتمالي وجود ندارد . امروزه كناره هاى هزار رود كه از آمل مىگذرد به صورت دلپذيرى شهرسازى شده است . اين كناره ها در زمانى كه آمل امير نشين طبرستان بود چه وضعيتى داشته است ؟ ترديدى نيست كه آن چه از آن زمان باقى مانده منظرهء عمومى شهر است : جنگلى كه دامنه هاى كوه را مىپوشاند و از ميان آن جاده اى مىگذرد كه به دشت وسيع مازندران مىرسد ، طراوتى كه دست رد بر سينهء خشكى فلات علياى إيران مىزند ، آسمانى كه همراه با تغييرات دريا دگرگون مىشود . سيد حيدر