اگر مجيف توسعه داد يا زياد كرد ، گذشت تأمل و احتياط در تعدد جنايت و ديه آن بدون فرق بين توسعه و زياد كردن . بيرون ريختن اعضاى باطنى بعد از اجافهء ديگرى و اگر بعد از اجافهء كسى ، ابراز حشو به جنايت شخص ديگرى شد ، دوّمى قاتل است چون سبب ، قاتل غالبى است ، پس بر اولى ثلث ديه است و بر دوّمى قصاص يا تمام ديه است ؛ و اگر از سبب غالبى بودن خارج شد و مقصود ، قتل نبود اگر چه قتل واقع شد ، ديه شبه عمد ؛ و اگر قتل ، مقصود بود ، مبنىّ بر معامله عمد با آن است حكم آن . پاره نمودن محل جراحتِ دوخته شده و اگر جراحت جائفه مخيط شد و قبل از التيام ، ديگرى آن را پاره كرد ، ضامن است اگر موجب ضمانى محقق بشود اگر چه حاجت به خياطت دويّم باشد كه محتاج به اجرت است ؛ و اگر ايذاء باشد تعزير در آن ثابت است به آن چه در نظر حاكم است . و اگر بعضى ملتحم شد پس در بقيّه ، حكم مذكور جارى ، و در ملتحم اگر اندمال آن حاصل است ، جنايت مبتكره محسوب است و ديه آن را دارد كه ثلث ديه است اگر جائفه شد ، مگر آن كه تأثيرى در غير اخراج خيوط نداشته باشد ؛ و اگر اندمال حاصل نيست ارش ثابت است يعنى تفاوت جائفه ملتحمه و غير ملتحمه به واسطهء زوال التيام به فعل جانى دويّم . دو فرض تعدد جائفه اگر در سه موضع از بدن مثلًا سه جائفه احداث كرد ، براى هر كدام ثلث ديه و در مجموع تمام ديه است . اگر از طرفى مثل سينه يا پهلو ، به جنايت ، نافذ شد آلت جرح و از طرف مقابل خارج شد اظهر تعدد جائفه است به جهت الغاء خصوصيت عرفاً در دوّمى . جراحت نافذه 4 - در نافذه در اطراف مَرد صد دينار است ، و آن مقابل جائفه است . و در عموم اين حكم به زن ، و به عضوى كه قطع آن بيش از صد دينار ندارد ، و به مملوك در نسبت