نحوهء امتحان شنوايى و اگر ادّعاى نقص شنوايى يك گوش كرد ، استعلام مىشود در هواء معتدل ساكن و در امكنهء معتدله از حيث ارتفاع و انخفاض ، با اصوات مختلفه در بُعد بحسب مساحت ، بعد از سدّ ناقصه تا معلوم شود مرتبهء سماع صحيحه ، پس از آن سدّ صحيحه مىشود و استعلام مىشود مرتبهء شنوايى ناقصه ، و تكرار مىشود اين عمل تا يقين ، پس تفاوت سماع دو گوش بحسب مساحت تعيين مىشود و به همان نسبت از مجموع شنوايى صحيحه ، ديهء ناقصه تعيين مىشود . و همچنين از شنيدن صوت به وسيلهء هر يك از جهات اربعه به نحو مساوات ، تصديق مىشود و تعيين مىشود تفاوت ؛ و تأديهء تفاوت با يمين ( به جهت احتمال اختلاف قبل از جنايت ، بين گوشها ) بنا بر احوط مىنمايد . و اگر ادّعاى نقص شنوايى از دو گوش نمايد ، با امتحان از جوانب اربعه و مقايسهء با امثال و اقران و قسامه در ادّعا ، مقدار نقص ، استعلام و عمل مىشود و تصديق مىشود و تأديهء تفاوت مىشود از ديه . در ذهاب شنوايى به قطع هر دو گوش دو ديه است بدون تداخل . و اگر همه شنوايى از هر دو گوش به سبب قطع يك گوش زائل شد يك ديه و نصف ديه ثابت است . از بين رفتن شنوايى و در نتيجه تكلَّم طفل اگر به سبب جنايت ، شنوايى طفل رفت و به اين سبب ، تكلم او تعطيل شد پس دو ديه است بنا بر اظهر كه جريان تعطيل مجراى زوال است مىباشد . از بين رفتن روشنايى چشم 3 - در روشنايى دو چشم اگر به سبب جنايتى ازالهء آن نمايد ، تمام ديه است ؛ و فرقى بين چشم ضعيف و قوى در بينايى ، يا آن كه در شب ضعيف است و غير آن ، و كسى كه سفيدى در چشم او است كه مانع از بينايى نيست و غير او ، نيست . و اگر نقصى در چشم معلوم شد و تقدير شد ، از ديه ، مقدار آن ناقص مىشود ؛ و اگر تقدير آن ممكن نشد حكومت است در استثناء آن .