الشيخ محمد تقي بهجت

371

جامع المسائل ( فارسي )

اظهر مماثلت است در حكم به عدم ضمان با عدم عدوان از فاعل كه مُلقى است . بناء دكان در معبر عام و همچنين است حكم بناء دكانى در معبر عام ، و اگر مصلحت عابرين رعايت شده و جائز بوده و به اذن اهل اذن بوده ، ضامن نيست و داخل در عدم عدوان است . و از احكام حفر بئر در طريق و خصوصيات آن ، احكام فروع مقام استفاده مىشود . حكم تلف به وسيله ظرف روى ديوار 9 - و همچنين است حكم ظرفى كه روى ديوار خودش يا ديوار مباح بر خودش گذاشت پس تلف شد به سقوط آن ، نفسى يا مالى ، ضامن نيست بدون عدوان مفروض در مثل وضع مائل به طرف غير ملك يا به نحوى كه استقرار ندارد و در معرضيّت سقوط است به طرف غير ملك ، چنان كه در ديوار مائل گذاشت . وجوب نگهدارى حيوان در وقت خط دار بودن 10 - واجب است حفظ حيوان شخص در وقت اغتلام و هيجان از شدت شهوت ، و درندگى و گزنده بودن آن . و اگر اهمال كرد با علم ، ضامن جنايات آنها است . و در مجهول الحال يا معلوم الحال اگر تفريط در ضبط آن نكرد ضمانى نيست . عدم ضمان در مقام دفع حيوان درنده و اگر در مقام دفاع از حيوان درنده ، مرتكب جنايتى در آن شد ، ضامن نيست با رعايت اقل و اخف در مقام دفع شرّ آن ؛ بخلاف جنايت در غير مقام دفع و دفاع از خود يا نفس محترمه ديگر يا مال محترمى كه ضامن است . لزوم حفظ گربه اگر درنده شود اگر درندگى در گربه مملوكى ظاهر شد ، بايد او را ضبط نمايد به نحوى كه مناسب آن باشد ، و گر نه مالك آن ضامن جنايات آن است با تفريط در ضبط . و كسى در مقام دفاع از نفس محترمه يا مال محترم اگر او را كُشت با رعايت اقل دافع ، ضامن آن نيست . و در جواز قتل آن در غير دفاع تأمل است .