الشيخ محمد تقي بهجت

20

جامع المسائل ( فارسي )

حصول و ترتّب ضرر و تضرر حاصل به ترك حريم ، مشترك است در املاك مگر آن چه ثابت بشود به اسباب موجبهء استحقاق ، يا توافق طرفين در استحقاق طريق يا طريقى خاص در اصل تملك صاحب آن طريق . و اگر تصرّف در ملك ، موجب تضرر جار باشد ، اقوى عدم جواز و تحقق ضمان تالف است ، مقصود اضرار باشد يا مجرد رفع حاجت ؛ مگر آن كه ترتب ضرر ، نادر و اتفاقى و با ضمائم نه مجرد فعل جار باشد در ملك خودش كه اسناد اتلاف و اضرار حقيقتاً به متصرف در ملك داده نشود در عرف . حريم شاخه هاى درخت اگر احياء كرد زمينى را و در كنار آن ، درختى غرس نمود كه مستعدّ است براى بروز شاخه هاى آن درخت در زمين مباحى تا مقدارى ، ديگرى نمىتواند احياى آن مقدار نمايد و لو قبل از بروز شاخه هاى آن درخت . و همچنين اگر باغى را فروخت و استثناء نمود درختى را ، تا امتداد بعيد از شاخه ها حريم آن درخت و مستحَق مالك درخت خواهد بود ، پس استحقاق هواء آن قدر و دخول و خروج در آن قدر را دارد . 3 - نبودن از مشاهد و معابد 3 - از جمله شروط تملك به احياء ، عدم مشعريّت و معبديّت شرعيه است مثل « منى » و « مشعر » و « عرفات » و « مسجدين » و مساجد و مشاهد مشرفه معصومين عليهم السلام و همه مشاهد محترمهء معلوم الاصل ، چه مزاحمت با اهل آن عبادات و زيارات باشد يا نه ، چنانچه از واضحات و مرتكزات مسلمين و طايفه محقّه است . 4 - نبودن از موارد اقطاع امام اصل عليه السلام 4 - و از جمله شروط ، اين است كه مقصود به احياء ، مورد اقطاع امام اصل عليه السلام نباشد ، اگر چه خالى از تحجير باشد ، اگر چه مستفاد از اقطاع ، تمليك نباشد ، بلكه [ اگر ]